Hiperenflasyonist Olmayan Bir Bağlı Ortaklık’ın Yüksek Enflasyonist Bir Ana Şirket Tarafından Konsolidasyonu (UMS 21 ve UMS 29)
Uluslararası Muhasebe Standartları Yorumlama Komitesi, işlevsel para birimi hiperenflasyonlu bir ekonominin para birimi olan bir ana şirket (İşletme P) tarafından, işlevsel para birimi yüksek enflasyonlu olmayan bir ekonominin para birimi olan bir bağlı ortaklığı (S Kuruluşu) konsolide ederken uyguladığı muhasebe hakkında bir görüş almıştır. Sunumda, ana ortaklığın konsolide finansal tablolarını hazırlarken, cari yılı ve yüksek enflasyonlu olmayan bağlı ortaklığı için sunulan karşılaştırmalı tutarları raporlama tarihindeki cari ölçüm birimi açısından yeniden düzenlemek için UMS 29’u uygulayıp uygulamadığı sorulmuştur.
Katılımcıların bir çoğu, muhasebede çeşitlilik gözlemlediklerini söyledi.
P İşletmesinin S İşletmesinin sonuçlarını ve finansal durumunu yeniden düzenlemeyeceği görüşünün savunucuları, UMS 29:35’in son cümlesinde, P İşletmesinin konsolide finansal tablolarına dahil edilmek üzere S İşletmesinin finansal tablolarını çevirirken yalnızca UMS 21’i uygulanması gerekliliğini vurguladı. UMS 29’daki amaçların ve yeniden düzenleme gerekliliklerinin, yalnızca işlevsel para birimi hiperenflasyonlu bir ekonomininki olan bir grup içindeki işletmeler için geçerli olduğu görüşündeydiler.
Bu görüşün karşıtları,
(i) UMS 29:1’in, geçerli para birimi yüksek enflasyonlu bir ekonomininki olan herhangi bir işletmenin konsolide finansal tablolarını UMS 29 kapsamına dahil ettiğini;
(ii) UMS 29’daki genel amaç ve hükümler, finansal tabloların raporlama dönemindeki cari ölçüm birimi cinsinden ifade edilmesini gerektirir;
(iii) UMS 21:35, P İşletmesinin UMS 21:39-41’i uyguladıktan sonra İşletme S’nin finansal tablolarını yeniden düzenlemesini engellemez; ve
(iv) UMS 29:36, finansal tabloların konsolide finansal tabloların tarihindeki cari ölçüm birimine göre yeniden düzenlenmesini gerektirir ve yüksek enflasyonlu ve yüksek enflasyonlu olmayan bağlı ortaklıklar arasında ayrım yapmaz.
Komite, Standartları okuyanların, UFRS Muhasebe Standartlarındaki ilke ve hükümlerin, bir işletmenin gerekli muhasebeyi belirlemesi için yeterli bir temel sağlamadığı sonucuna varmıştır, çünkü bir işletme UMS 21 ve UMS 29’daki geçerli hükümleri okuduğunda, örneğin S işletmesi standartları yeniden düzenlememek/endekslemek veya yeniden düzenlemek/endekslememek için makul bir şekilde anlayabilir. Standartların bu konuda açık olduğu veya çok tutarlı olmadığıdır.
Komite üyeleri, hiperenflasyonist olmayan bağlı kuruluşların yeniden düzeltmelerin/endekslemelerin gerekli olup olmadığı veya mevcut Standartları yorumlama seçeneği olup olmadığı konusunda farklı görüşlere sahiptir.
14 Komite üyesinden 6’sı, işletmelerin her iki seçeneği de mevcut gereksinimlerini değerlendirerek makul bir yorumla uygulayabileceğini,
4 Komite üyesi, “mevcut standartlardaki” endekslememeyi kabul edilebilir tek muamele olarak gördüler ve
4 Komite üyesi “mevcut standartların revize edilmesi gerektiği” endekslenmesini kabul edilebilir tek muamele olarak gördüler.
Yorumumuz;
Uluslararası Muhasebe Standartları Kurulu’nun (IASB) bu konuyu ileride yeniden gündeme almaları gerektiğini düşünmekteyiz. Ayrıca, Şirket’lerin mevcut durumlarını değerlendirerek kendilerine uygun yöntemi seçmeleri gerekmektedir. Hali hazırda ülkemizde kabul edilen görüş, işlevsel para birimi yüksek enflasyonlu olmayan bir ekonominin para birimi olan bir bağlı ortaklığı konsolide ederken UMS 21’e göre muhasebeleştirmenin yapılması ve endekslenmemesidir.
