TTK’ya Göre Bağımsız Denetime Tabi Şirketler

Türk Ticaret Kanunu kapsamında bağımsız denetime tabi olacak şirketlerin belirlenmesinde kullanılan eşik değerler, ilgili düzenleme çerçevesinde güncellenmiştir. Buna göre, 01.01.2026 ve sonrasında başlayan hesap dönemleri için geçerli olacak genel eşik değerler ile özel kapsamdaki şirketler aşağıda özetlenmiştir.

1. Genel Eşik Değerler – 2026

Özel olarak sayılan şirketler dışında kalan şirketler bakımından bağımsız denetime tabi olma kriterleri aşağıdaki şekildedir:

– Aktif toplamı: 500.000.000 TL ve üstü

– Yıllık net satış hasılatı: 1.000.000.000 TL ve üstü

– Çalışan sayısı: 150 ve üstü

2. Uygulama Esası

Bir şirketin bağımsız denetime tabi olması için, yukarıda yer verilen üç ölçütten en az ikisinin, art arda iki hesap döneminde sağlanması gerekmektedir.

Bu çerçevede;

-aktif toplamı,

-yıllık net satış hasılatı,

-çalışan sayısı

ölçütlerinden en az ikisinin iki hesap döneminde aşılması halinde şirket bağımsız denetim kapsamına girecektir.

3. 2025 ve 2026 Karşılaştırması

Buna göre, aktif toplamı ve yıllık net satış hasılatı kriterlerinde artış yapılmış, çalışan sayısı kriterinde ise değişiklik olmamıştır.

4. Yıllar İtibarıyla Genel Eşik Değerler

5. Eşik Değerlere Bakılmaksızın Bağımsız Denetime Tabi Olan Şirketler

(I) Sayılı Liste

Aşağıda yer alan şirketler, nitelikleri gereği bağımsız denetime tabi şirketler arasında değerlendirilmektedir:

5.1. Sermaye piyasası mevzuatı kapsamında olan şirketler

Sermaye Piyasası Kanunu uyarınca düzenleme ve denetime tabi şirketlerden;

-yatırım kuruluşları

-kolektif yatırım kuruluşları

-portföy yönetim şirketleri

-ipotek finansmanı kuruluşları

-varlık kiralama şirketleri

-merkezi takas kuruluşları

-merkezi saklama kuruluşları

-veri depolama kuruluşları

-derecelendirme kuruluşları

-değerleme kuruluşları

-sermaye piyasası araçları bir borsada veya teşkilatlanmış diğer piyasalarda işlem gören ve işlem görmeleri amacıyla onaylanmış geçerlilik süresi bulunan izahname veya ihraç belgesi bulunan anonim şirketler

-bir borsada veya teşkilatlanmış diğer piyasalarda işlem görmemekle birlikte halka arz edilmeksizin pay hariç sermaye piyasası aracı ihraç eden veya bu amaçla geçerlilik süresi bulunan ihraç belgesi olan anonim şirketler

5.2. Bankacılık düzenlemelerine tabi şirketler

Bankacılık düzenleme ve denetim mevzuatı kapsamında bulunan şirketlerden;

-bankalar

-derecelendirme kuruluşları

-finansal holding şirketleri

-finansal kiralama şirketleri

-faktoring şirketleri

-finansman şirketleri

-varlık yönetimi şirketleri

-finansal holding şirketlerinde ve bankalarda ilgili mevzuatta tanımlandığı şekliyle nitelikli paya sahip şirketler

5.3. Sigorta ve emeklilik şirketleri

Sigortacılık Kanunu ile Bireysel Emeklilik Tasarruf ve Yatırım Sistemi Kanunu kapsamında faaliyet gösteren;

-sigorta şirketleri

-reasürans şirketleri

-emeklilik şirketleri

5.4. Kıymetli maden ve yetkili müessese alanında faaliyet gösteren şirketler

Borsa İstanbul piyasalarında faaliyet gösterilmesine izin verilen;

-yetkili müesseseler

-kıymetli madenler aracı kurumları

-kıymetli maden üretimi veya ticaretiyle iştigal eden şirketler

5.5. Depoculuk ve umumi mağaza işletmeleri

-Tarım Ürünleri Lisanslı Depoculuk Kanunu’na göre kurulan lisanslı depo işletmeleri

-Umumi Mağazalar Kanunu’na göre kurulan umumi mağazalar

5.6. Belirli medya hizmet sağlayıcı kuruluşlar

Radyo ve Televizyon Üst Kurulu düzenleme ve denetimine tabi şirketlerden, aşağıdaki hak veya lisanslardan en az ikisine sahip olan medya hizmet sağlayıcı kuruluşlar:

-karasal ortamdan ulusal televizyon yayını yapma hakkı

-uydu televizyon yayın lisansı

-birden fazla ile yönelik kablolu televizyon yayın lisansı

5.7. Enerji piyasasında faaliyet gösteren belirli şirketler

Enerji piyasası düzenlemelerine tabi olup lisans, sertifika veya yetki belgesi alarak faaliyet gösteren ve ilgili düzenlemeler uyarınca bağımsız denetim yükümlülüğü bulunan şirketler.

5.8. Ödeme kuruluşları ve elektronik para kuruluşları

Merkez Bankası düzenleme ve denetimine tabi olan;

-ödeme kuruluşları

-elektronik para kuruluşları

5.9. Kamu iktisadi teşebbüsleri

-kamu iktisadi teşebbüsleri

-bunların bağlı ortaklıkları

6. Belirli Eşiklerle veya Özel Statü Nedeniyle Kapsama Giren Şirketler

(II) Sayılı Liste

6.1. Bilgi Teknolojileri ve İletişim Kurumu düzenleme ve denetimine tabi şirketler

Çağrı merkezi şirketleri hariç olmak üzere, aşağıdaki mevzuat kapsamında düzenleme ve denetime tabi olan şirketler:

-Elektronik İmza Kanunu

-Elektronik Haberleşme Kanunu

-Posta Hizmetleri Kanunu

-Türk Ticaret Kanunu’nun 1525. maddesi kapsamındaki şirketler

6.2. TMSF iştirakleri ve Fon tarafından yönetimi devralınan şirketler

Gayri faal olan, faaliyetleri geçici olarak durdurulan veya iptal edilmiş olanlar hariç olmak üzere;

-Tasarruf Mevduatı Sigorta Fonunun iştirakleri

-mülga 4389 sayılı Bankalar Kanunu ve 5411 sayılı Bankacılık Kanunu kapsamında Fon tarafından denetimi ve yönetimi devralınan şirketler

6.3. Belediye şirketleri

-sermayesinin en az %50’si belediyelere ait olan şirketler

7. Kapsam Dışında Tutulan Şirketler

Aşağıda sayılan şirketler karar kapsamı dışında tutulmuştur:

7.1. Özelleştirme kapsamındaki belirli şirketler

(I) sayılı listenin 1 ila 8 inci sırasında sayılanlar hariç olmak üzere, Özelleştirme Uygulamaları Hakkında Kanuna tabi şirketler.

7.2. Kamu payı bulunan belirli şirketler

(I) sayılı listede sayılanlar ile (II) sayılı listenin 3 üncü sırasında belirtilen şirketler hariç olmak üzere, sermayesinin en az %50’si;

-devlete

-il özel idarelerine

-kanunla kurulmuş vakıflara

-diğer kamu kurum ve kuruluşlarına

doğrudan veya dolaylı olarak ait olan şirketler.

7.3. Tasfiye sürecindeki belirli tasarruf finansman şirketleri

Finansal Kiralama, Faktoring, Finansman ve Tasarruf Finansman Şirketleri Kanunu’nun geçici 7 nci maddesinin dördüncü fıkrası kapsamında tasfiyelerine karar verilen ve tasfiye süreci Tasarruf Mevduatı Sigorta Fonu tarafından atanan tasfiye komisyonlarınca yürütülen tasarruf finansman şirketleri.

8. Sonuç

2026 yılı itibarıyla genel eşik değerlerde yapılan artış, özellikle sınırda bulunan şirketler bakımından bağımsız denetim yükümlülüğünün yeniden değerlendirilmesini gerekli hale getirmektedir. Bununla birlikte, bazı şirketler faaliyet alanları, tabi oldukları düzenleyici otorite veya özel statüleri nedeniyle eşik değerlere bakılmaksızın doğrudan bağımsız denetim kapsamına girmektedir.

Bu nedenle şirketlerin yalnızca finansal büyüklüklerini değil, aynı zamanda faaliyet konularını, düzenleyici otoriteye tabi olup olmadıklarını ve özel listelerde yer alıp almadıklarını da birlikte değerlendirmeleri önem taşımaktadır.

Not: 30.11.2022 tarihli Resmî Gazete’de yayımlanan 29.11.2022 tarih ve 6434 sayılı Cumhurbaşkanı Kararı ile yürürlüğe konulan “Bağımsız Denetime Tabi Şirketlerin Belirlenmesine Dair Karar”, 01.01.2023 tarihinden itibaren geçerlidir. Söz konusu Karar’da daha sonra 06.04.2024 tarihli Resmî Gazete’de yayımlanan 8313 sayılı Cumhurbaşkanı Kararı ile 01.05.2025 tarihli Resmî Gazete’de yayımlanan 9774 sayılı Cumhurbaşkanı Kararı kapsamında değişiklikler yapılmış olup, 17.03.2026 tarihli Resmî Gazete’de yayımlanan 11066 sayılı Cumhurbaşkanı Kararı ile yapılan son değişiklikler de işlenerek metin güncellenmiştir. Yeni düzenleme, şirketlerin 01.01.2026 ve sonrasında başlayan hesap dönemlerinde denetime tabi olma durumlarının belirlenmesinde esas alınacaktır.