TFRS standartlarında “netleştirme” (offsetting), bir varlık ile bir yükümlülüğün birbirine karşılık getirilerek sadece net farkının finansal tabloda gösterilmesi anlamına gelir.
Ancak bu işlem yalnızca belirli koşullarda yapılabilir. TFRS 18, bir TFRS gerektirmedikçe veya izin vermedikçe netleştirme yapılamayacağı ilkesini korur; finansal varlık ve yükümlülükler için netleştirme koşulları ise TMS 32 (Finansal Araçlar: Sunum) ile düzenlenir.
🎯 Netleştirme (Offsetting) Ne Demek?
Özetle:
100 TL’lik alacağın ve aynı müşteriye karşı 80 TL’lik borcun varsa, bunları net 20 TL olarak göstermek “netleştirme” olur.
Ama her zaman izin verilmez!
✅ Netleştirme Ne Zaman Yapılabilir?
Şartlar (TMS 32 / IAS 32’ye göre):
Taraflar arasında yasal olarak uygulanabilir bir netleştirme hakkı varsa
Ve şirket net esasta ödeme yapmayı ya da varlığı paraya çevirip yükümlülüğü eş zamanlı olarak ödemeyi amaçlıyorsa 👉 Netleştirme yapılabilir. İki koşulun birlikte sağlanması gerekir.
📘 Örnek 1: Finansal Araçlarda Netleştirme
Durum:
Şirket A’nın, Banka B’de 100.000 TL mevduatı var.
Aynı bankadan kullanılan 30.000 TL kredi borcu da var.
Netleştirme mümkün mü?
❌ Taraflar arasında yasal olarak uygulanabilir bir mahsup hakkı yoksa → netleştirme yapılamaz.
❌ Mahsup hakkı olsa bile şirket mevduatı ve krediyi ayrı ayrı yönetiyor, net ödeme yapmayı amaçlamıyorsa → netleştirme yapılamaz.
✅ Sözleşmede “karşılıklı mahsuplaşma hakkı” varsa ve şirket bu kalemleri net esasta kapatmayı amaçlıyorsa → bilançoda sadece net 70.000 TL gösterilebilir.
📘 Örnek 2: Alıcı-Satıcı Mahsup
Durum:
Şirketin Müşteri X’ten 10.000 TL alacağı var.
Aynı müşteriye 3.000 TL borcu da var (örneğin iadelerden dolayı).
Netleştirme yapılabilir mi?
❌ Eğer taraflar arasında yasal olarak uygulanabilir bir netleştirme hakkı yoksa, her iki kalem ayrı gösterilir.
✅ Eğer sözleşmede “karşılıklı netleştirme hakkı” varsa ve tutarların net esasta kapatılması amaçlanıyorsa → yalnızca net 7.000 TL alacak gösterilebilir.
🧾 TFRS 18 Ne Diyor?
Bir TFRS gerektirmedikçe veya izin vermedikçe varlıklar ile yükümlülükler ve gelirler ile giderler netleştirilmez. Finansal varlık ve yükümlülüklerin netleştirilmesine ilişkin açıklamalar ise TFRS 7’de düzenlenir.
⚠️ Uyarı:
Şirketlerin “karşılıklı alacak/borç var, o zaman net gösteririm” yaklaşımı şartlara bağlıdır ve sıkı kurallara tabidir. Bu ilke TMS 1 döneminde de geçerliydi ve TFRS 18 ile aynen korunmuştur.
Bu konunun şirketinize etkisini birlikte değerlendirelim
Uzman ekibimiz mevzuat değişikliklerinin finansal tablolarınıza ve yükümlülüklerinize etkisini kısa bir görüşmede netleştirir.
- SFAI uluslararası ağ üyesi
- Sorumlu ortak gözetiminde
- Yazılı ve şeffaf teklif
ya da arayın: +90 212 951 02 47
Bu yayın genel bilgilendirme amaçlıdır ve profesyonel danışmanlık yerine geçmez.