Bağımsız denetime tabi bir şirket için denetçi seçimi, denetimin kendisinden önce gelen ve çoğu zaman gözden kaçan bir yükümlülüktür. Süre kaçtığında atama mahkemeye geçer, yıl sonu prosedürleri (stok sayımı, teyitler) kaçırılır ve denetim maliyeti artar. Bu rehber, 6102 sayılı Türk Ticaret Kanunu'nun 399. maddesi çerçevesinde süreci adım adım özetler.
Denetçiyi kim seçer?
Denetçi, şirketin genel kurulu tarafından seçilir. Topluluk (konsolide) denetiminde ana şirketin genel kurulu, topluluğun denetçisini de belirler. Yönetim kurulu, genel kurula bir denetçi önerisi sunar; bu öneri genellikle birkaç denetim kuruluşundan alınan tekliflerin karşılaştırılmasıyla hazırlanır.
Ne zaman seçilmelidir?
Denetçi, denetleyeceği faaliyet dönemi bitmeden seçilmelidir. Uygulamada en sağlıklı yol, denetçinin olağan genel kurul toplantısında, yani dönemin ilk aylarında seçilmesidir. Böylece denetçi:
- yıl içinde ön denetim (interim) çalışmasını planlayabilir,
- yıl sonu stok sayımına katılabilir,
- banka ve cari hesap teyitlerini zamanında gönderebilir.
Tescil ve ilan
Seçimin ardından yönetim kurulu, denetçiyi gecikmeksizin ticaret siciline tescil ettirir; seçim Türkiye Ticaret Sicili Gazetesi'nde ve şirketin internet sitesinde ilan edilir. Tescil yapılmadan denetçinin görevi fiilen başlamış sayılmaz; denetim raporunun geçerliliği açısından bu adım kritiktir.
Süre kaçarsa ne olur?
Faaliyet döneminin dördüncü ayına kadar denetçi seçilmemişse, denetçi; yönetim kurulunun, herhangi bir yönetim kurulu üyesinin ya da bir pay sahibinin istemi üzerine şirket merkezinin bulunduğu yerdeki mahkeme tarafından atanır. Bu durumda şirket, denetçisini kendisi seçme imkânını kaybeder.
Denetçi görevden alınabilir mi?
Seçilen denetçinin görevden alınması serbest değildir. Denetçi, kanunda öngörülen haklı sebeplerle ve mahkeme kararıyla değiştirilebilir. Bu kural, denetçinin bağımsızlığını korumak için vardır. Bu nedenle denetçi seçimi, bir yıllık bir taahhüt olarak düşünülmelidir.
Kontrol listesi
- Şirketinizin denetime tabi olup olmadığını güncel eşiklerle kontrol edin.
- En az iki denetim kuruluşundan kapsam, ekip ve takvim içeren yazılı teklif alın.
- Yönetim kurulu önerisini hazırlayın ve genel kurul gündemine ekleyin.
- Genel kurul kararını alın, denetim sözleşmesini imzalayın.
- Seçimi ticaret siciline tescil ettirin ve ilan edin.
- Denetçiyle açılış toplantısı yapıp yıl sonu takvimini birlikte belirleyin.
Bu yazı genel bilgilendirme amaçlıdır. Şirketinizin özel durumu için hukuk ve denetim danışmanınıza başvurunuz.
Bu konunun şirketinize etkisini birlikte değerlendirelim
Uzman ekibimiz mevzuat değişikliklerinin finansal tablolarınıza ve yükümlülüklerinize etkisini kısa bir görüşmede netleştirir.
- Kurucu ortak gözetiminde
- SFAI uluslararası ağ üyesi
- Yazılı ve şeffaf teklif
ya da arayın: +90 212 951 02 47
Bu yayın genel bilgilendirme amaçlıdır ve profesyonel danışmanlık yerine geçmez.