Hangi kuruluşlar sürdürülebilirlik denetimi yaptırmakla yükümlüdür?
Türkiye’de, Kamu Gözetimi, Muhasebe ve Denetim Standartları Kurumu (KGK) tarafından belirlenen Türkiye Sürdürülebilirlik Raporlama Standartları (TSRS) kapsamında, belirli işletmeler için sürdürülebilirlik raporlaması ve bu raporların denetimi zorunlu hale getirilmiştir.
Bir şirketin sürdürülebilirlik raporlaması yapma zorunluluğunun bulunması için öncelikle mutlaka Kurul Kararının 3’üncü Maddesinin Birinci Fıkrasında Sayılan ve Hadlere Tabi Olan İşletmeler Listesinde sayılı şirket türlerinden birisi olması gerekmektedir. (İlgili liste için tıklayınız.) Bu liste, kamu yararını ilgilendiren kuruluşlar baz alınarak oluşturulmuş bir listedir.
Bu kapsamda, aşağıdaki kriterleri sağlayan işletmeler sürdürülebilirlik denetimi yaptırmakla yükümlüdür:
- Bankalar: Tasarruf Mevduatı Sigorta Fonu (TMSF) kapsamında olanlar hariç tüm bankalar, herhangi bir eşik değere tabi olmaksızın zorunlu raporlama ve denetim kapsamındadır.
- Belirli Ölçütleri Sağlayan İşletmeler: Aşağıdaki üç ölçütten en az ikisini art arda iki hesap döneminde aşan işletmeler:
- Aktif Toplamı: 500 milyon Türk Lirası ve üzeri
- Yıllık Net Satış Hasılatı: 1 milyar Türk Lirası ve üzeri
- Çalışan Sayısı: 250 ve üzeri
Bu ölçütlere tabi olan işletmeler arasında şunlar bulunmaktadır:
- Sermaye Piyasası Kurulu’nun (SPK) Düzenleme ve Denetimine Tabi Şirketler: Yatırım kuruluşları, kolektif yatırım kuruluşları, portföy yönetim şirketleri, ipotek finansmanı kuruluşları, merkezi takas kuruluşları, merkezi saklama kuruluşları, veri depolama kuruluşları, sermaye piyasası araçları bir borsada veya teşkilatlanmış diğer piyasalarda işlem gören veya işlem görmeleri amacıyla SPK tarafından onaylanmış geçerlilik süresi bulunan izahname veya ihraç belgesi bulunan anonim şirketler, bir borsada veya teşkilatlanmış diğer piyasalarda işlem görmemekle birlikte halka arz edilmeksizin pay hariç sermaye piyasası aracı ihraç eden veya bu amaçla SPK tarafından onaylanmış geçerlilik süresi bulunan ihraç belgesi olan anonim şirketler.
- Bankacılık Düzenleme ve Denetleme Kurumu’nun (BDDK) Düzenleme ve Denetimine Tabi İşletmeler: Derecelendirme kuruluşları, finansal holding şirketleri, finansal kiralama şirketleri, faktoring şirketleri, finansman şirketleri, varlık yönetim şirketleri, finansal holding şirketlerinde ve bankalarda 5411 sayılı Kanunda tanımlandığı şekliyle nitelikli paya sahip olan şirketler, tasarruf finansman şirketleri.
- Borsa İstanbul Piyasalarında Faaliyet Göstermesine İzin Verilen Şirketler: Yetkili müesseseler, kıymetli madenler aracı kurumları, kıymetli maden üretimi veya ticaretiyle iştigal eden şirketler.
- Sigorta, Reasürans ve Emeklilik Şirketleri.
İlk Raporlama Dönemi ve Denetim Zorunluluğu:
Bu işletmeler, 1 Ocak 2024 – 31 Aralık 2024 hesap dönemine ilişkin sürdürülebilirlik raporlarını 2025 yılında yayımlayacaklardır. 2024 yılına ait sürdürülebilirliğe ilişkin faaliyet sonuçlarının 2025 yılında raporlanmaya başlaması ile birlikte söz konusu raporlar zorunlu sürdürülebilirlik güvence denetimine tabi tutulacaktır.
Kapsam Dışında Kalan İşletmeler:
Belirtilen ölçütlerin altında kalan veya yukarıdaki kategorilere girmeyen işletmeler, zorunlu olmamakla birlikte, gönüllülük esasına göre TSRS’ye uygun raporlama yapabilirler.
Bu düzenlemeler, Türkiye’de sürdürülebilirlik raporlaması ve denetimi konusunda şeffaflığı artırmayı ve uluslararası standartlarla uyumu sağlamayı hedeflemektedir.
