TSRS raporu için ekip kurmak, yeni bir departman açmak anlamına gelmek zorunda değildir. Çoğu şirkette iş, mevcut fonksiyonların net rollerle bir araya getirilmesiyle yürür. Bu yazı, ekip yapısı için pratik bir model sunar. Model ARSEN Denetim'in önerisidir; mevzuat belirli bir organizasyon şeması öngörmez.
Neden çok fonksiyonlu bir ekip gerekir?
TSRS 1, sürdürülebilirlik açıklamalarının finansal tablolarla bağlantılı olmasını ve aynı raporlayan işletme ile aynı dönem için hazırlanmasını ister. Rapor; iklim verisi, çalışan bilgisi, tedarik zinciri, risk yönetimi, strateji ve finansal etkiler gibi farklı kaynaklardan beslenir. Bu bilgilerin tek elde toplanması hem pratik hem de kontrol açısından zordur.
Önerilen rol modeli
| Rol | Görev | Tipik kaynak birim |
|---|---|---|
| Kurul düzeyi gözetim | Raporun gözetimi, önemli kararların onayı | Yönetim kurulu veya ilgili komite |
| Yönetim sponsoru | Kaynak ayırma, birimler arası uyum, kurula raporlama | CFO veya genel müdür düzeyi |
| Proje koordinatörü | İş planı, takvim, toplantılar, takip | Mali işler veya sürdürülebilirlik birimi |
| Veri sahipleri | Kendi alanındaki verinin toplanması ve doğruluğu | İK, operasyon, satın alma, enerji, çevre |
| Finansal bağlantı sorumlusu | Finansal tablolarla tutarlılık, finansal etki tahminleri | Muhasebe ve finansal raporlama |
| Risk ve uyum | Risk yönetimi sürecine entegrasyon, iç kontrol | Risk, iç denetim, uyum |
| Hukuk | Mevzuat takibi, ifşa riskleri, ticari hassasiyet değerlendirmesi | Hukuk müşavirliği |
| İletişim / yatırımcı ilişkileri | Rapor dili, paydaş iletişimi | Kurumsal iletişim |
Küçük şirketlerde bir kişi birden fazla rolü üstlenebilir; önemli olan rollerin ayrılmış ve yazılı olmasıdır.
Yönetişim başlığıyla bağlantı
TSRS 1, yönetişim açıklamaları kapsamında sürdürülebilirlikle ilgili risk ve fırsatların gözetiminden sorumlu organın veya kişinin, bu sorumluluğun görev tanımlarına yansıtılmasının, gerekli becerilerin bulunup bulunmadığının ve bilgilendirme sıklığının açıklanmasını ister. Yönetimin rolü ve kontrol süreçleri de açıklanır (TSRS 1, paragraf 27). Bu nedenle ekip kurarken "bu yapıyı raporda nasıl anlatacağız" sorusu baştan sorulmalıdır. Raporda anlatılamayacak bir yapı, genellikle gerçekte de işlemiyordur.
Karar mekanizması
Ekip çalışmasında üç tür karar ortaya çıkar:
- Teknik kararlar (hesaplama yöntemi, veri kaynağı): veri sahibi ve koordinatör verir.
- Yorum gerektiren kararlar (önemlilik, finansal etki tahmini, rehberlik kaynağı seçimi): çalışma grubu önerir, yönetim sponsoru onaylar.
- Stratejik kararlar (hedefler, geçiş planı, kolaylıklardan yararlanma): kurul veya komite düzeyinde ele alınır.
Her karar türü için kimin önerdiği, kimin onayladığı ve hangi belgede kayıt altına alındığı belirlenmelidir.
Yetkinlik: ekipte hangi bilgi gerekir?
- Finansal raporlama bilgisi (bağlantılı bilgi ve tutarlılık için)
- Standartların yorumlanması (TSRS 1 ve TSRS 2)
- Sera gazı hesaplama yöntemi bilgisi (TSRS 2, GHG Protokolü'ne dayanır)
- Risk yönetimi ve iç kontrol bilgisi
- Veri yönetimi ve kanıt tutma alışkanlığı
Eksik yetkinlik dış danışmanlıkla tamamlanabilir; ancak sahipliğin şirkette kalması gerekir. Danışmanlık hizmeti alınıyorsa, aynı kuruluşun raporun güvencesini vermesinin bağımsızlık açısından sorun yaratıp yaratmayacağı baştan değerlendirilmelidir. Sürdürülebilirlik Denetimi Yönetmeliği'nin 17. maddesi, Bağımsız Denetim Yönetmeliği'nin bağımsızlığa ilişkin hükümlerini (madde 19–37) sürdürülebilirlik denetimi için de geçerli kılar; bu nedenle danışmanlık sözleşmesi imzalanmadan önce bağımsızlık değerlendirmesi yapılmalıdır.
Çalışma düzeni
- Düzenli toplantı: İş yoğunluğuna göre haftalık veya iki haftalık koordinasyon toplantısı
- Tek takip listesi: Konu, sorumlu, tarih ve durumun görüldüğü bir iş listesi
- Kurula bilgilendirme: Belirli aralıklarla ilerleme, açık riskler ve kararlar
- Belgeleme: Toplantı notları, kararlar ve varsayımlar kayıt altında
Küçük ve orta ölçekli şirketler için sade model
Kaynakları sınırlı şirketlerde ayrı bir ekip kurmak yerine, mali işler müdürünün koordinatör olduğu, İK, operasyon, satın alma ve hukuktan birer temsilcinin katıldığı küçük bir çalışma grubu yeterli olabilir. Grup aylık toplanır, kararlarını kısa bir tutanakla kaydeder ve yönetim sponsoruna bilgi verir. Önemli olan yapının küçüklüğü değil, görev ve sorumlulukların yazılı olmasıdır.
Yaygın hatalar
- Ekibin yalnızca sürdürülebilirlik birimine bağlı kalması ve finansın sürece geç katılması
- Veri sahiplerinin görevlerinin bilinmemesi
- Kurul gözetiminin yalnızca yıl sonunda rapor onayına indirgenmesi
- Roller yazılı olmadığı için kişi değişiminde sürecin aksaması
Sık sorulan sorular
Raporlama ekibini kim yönetmeli?
Ekibe dış danışman dahil edilebilir mi?
Kurulun ekipte yer alması gerekir mi?
Kaç kişilik bir ekip yeterlidir?
Mevzuat ve kaynaklar
- KGK, TSRS 1 Sürdürülebilirlikle İlgili Finansal Bilgilerin Açıklanmasına İlişkin Genel Hükümler (Kurul Kararı 27.12.2023, sayı 01/21632; Resmî Gazete 29.12.2023, sayı 32414 mükerrer)
- KGK, TSRS 2 İklimle İlgili Açıklamalar (Kurul Kararı 27.12.2023, sayı 01/21632; Resmî Gazete 29.12.2023, sayı 32414 mükerrer)
- KGK, Sürdürülebilirlik Denetimi Yönetmeliği (Resmî Gazete: 17.01.2025, sayı 32785)
Bu yazı genel bilgilendirme amaçlıdır; güncel KGK kararları ve şirketinizin özel durumu birlikte değerlendirilmelidir.