¿Qué es Kar veya Zararda Yeniden Sınıflandırılmayacak veya sınıflandırılacak olan özkaynak yöntemi ile değerlenen yatırımların diğer kapsamlı gelirlerinin ayrımı?

Özellikle özkaynak yöntemi ile muhasebeleştirilen yatırımların (IAS 28 / TMS 28) “diğer kapsamlı gelir (ÖKG)” kalemleri IFRS/TFRS’de ikiye ayrılır:

1. Kar veya Zararda Yeniden Sınıflandırılacak (Recyclable OCI) Kalemler

Bu kalemler, yatırım yapılan iştirak/iş ortaklığının ÖKG’sinde yer alan ve ileride kâr veya zarara yeniden sınıflandırılabilecek kalemlerdir.

🔹 Örnekler:

-Yabancı para çevrim farkları (IAS 21): İştirak/iş ortaklığının fonksiyonel para birimi farklıysa çevrim farkları ÖKG’de takip edilir. Yatırım elden çıkarıldığında, bu birikmiş çevrim farkları yatırımcı işletmenin kâr veya zararına yeniden sınıflandırılır.

-Nakit akış riskinden korunma rezervleri (IFRS 9 / TFRS 9): İştirak/iş ortaklığın efektif hedge ilişkilerinden kaynaklanan ÖKG unsurları da bu gruptadır.

2. Kar veya Zararda Yeniden Sınıflandırılmayacak (Non-recyclable OCI) Kalemler

Bu kalemler ise hiçbir zaman kâr veya zarara aktarılmaz, sadece özkaynakta kalır.

🔹 Örnekler:

-Tanımlanmış fayda planları aktüeryal kazanç/kayıpları (IAS 19 / TMS 19): İştirak/iş ortaklığın aktüeryal farkları, yatırımcı işletmenin de payına düşen tutar kadar ÖKG’de muhasebeleştirilir ve asla kâr/zarara aktarılmaz.

-Gerçeğe uygun değer farkı diğer kapsamlı gelire yansıtılan özkaynak araçları (FVOCI equity): Eğer iştirak/iş ortaklığı böyle bir finansal aracı ÖKG’de takip ediyorsa, yatırımcı da kendi payı oranında bunu ÖKG’ye yansıtır ve kâr/zarara taşınmaz.

3. Raporlama Açısından

Yatırımcı işletme, özkaynak yöntemi ile muhasebeleştirdiği yatırımlarda:

-İştirak/iş ortaklığın net kar/zararındaki payını gelir tablosuna alır.

-İştirak/iş ortaklığın ÖKG’sindeki payını kendi ÖKG tablosuna alır ve bunları “yeniden sınıflandırılacak / sınıflandırılmayacak” ayrımıyla raporlar.

Yani yatırımcı işletmenin ÖKG tablosunda iki ayrı bölüm olur:

a) Yeniden sınıflandırılmayacak ÖKG payı (ör: aktüeryal farklar).

b) Yeniden sınıflandırılacak ÖKG payı (ör: çevrim farkları)

Özet:A) Yeniden sınıflandırılacak: Çevrim farkları, hedge rezervleri → elden çıkarıldığında kâr/zarara taşınır.

B) Yeniden sınıflandırılmayacak: Aktüeryal farklar, FVOCI özkaynak araçları → daima özkaynakta kalır.