Güvence sağlayıcı seçimi, raporlama sürecinin en kritik kararlarından biridir. Bu yazı, seçimde bakılacak ölçütleri Sürdürülebilirlik Denetimi Yönetmeliği'nin (Resmî Gazete 17.01.2025, sayı 32785) doğrulanmış hükümleriyle ve pratik önerilerle özetler. Hiçbir kuruluş adı, ücret veya süre bilgisi verilmemiştir. Madde numaraları Yönetmeliğin yayımlanan metnine göredir; uygulamadan önce güncel metin ve KGK duyuruları kontrol edilmelidir.
Ölçüt 1: Yetkilendirme
Yönetmeliğin 11. maddesine göre sürdürülebilirlik denetimi yetkili denetim kuruluşlarınca yapılır; hem kuruluşun hem ekipteki denetçilerin ilgili alanda yetkili olması gerekir. Yetkilendirmeler, KGK'nın tuttuğu ayrı bir sicil bölümünde kaydedilir ve kamuya açık tutulur (md. 16). Seçimin ilk adımı, adayın bu sicilde yer aldığını KGK kaynaklarından doğrulamaktır.
Yönetmelik ayrıca kuruluş için şu şartları arar (md. 12): Bağımsız Denetim Resmi Siciline kayıtlı ve faal olmak, en az iki sorumlu denetçiye sahip olmak, uygun kadro bulundurmak ve sürdürülebilirlik denetim rehberlerini hazırlamış olmak. Geçici 1. maddede bazı şartlar için geçiş süreleri tanınmıştır. Ayrıntı için Sürdürülebilirlik Güvence Denetimini Kimler Yapabilir? makalesine bakınız.
Ölçüt 2: Bağımsızlık
Yönetmeliğin 17. maddesi, Bağımsız Denetim Yönetmeliği'nin 19–37. maddelerini uygular ve bağımsız denetimini yapamayacağı işletmenin sürdürülebilirlik denetimini de yapamayacağını düzenler. Şirket olarak şunları sorun ve yazılı isteyin:
- Kuruluşun şirketle finansal tablo denetimi dahil ilişkileri nelerdir?
- Rapor hazırlığında kuruluşun veya bağlı yapıların danışmanlık hizmeti var mı?
- Bağımsızlık tehditleri nasıl değerlendirildi ve hangi önlemler alındı?
Danışmanlık ve güvence ayrımı için TSRS Raporlama Danışmanlığı Nedir? makalesine bakınız.
Ölçüt 3: Ekip
Yönetmeliğe göre ekip, sorumlu denetçi dahil en az üç denetçiden oluşur, yedek denetçi belirlenir ve ekip sorumlu denetçinin gözetiminde çalışır (md. 18). Sorumlu denetçi için Kurum onayı, kuruluşun yetki vermesi ve en az üç yıl fiilen sürdürülebilirlik denetimi yapmış olma aranır (md. 19). Bu hükümlerin bir kısmı için geçici muafiyetler vardır:
- Yetkisi olmayan denetçilere ekipte yer verilebilmesine ilişkin muafiyet, KGK'nın 30.10.2026 tarihli ve 01/47239 sayılı Kurul Kararıyla (Resmî Gazete 05.11.2026, sayı 33421) 01.01.2028'den önce biten hesap dönemlerine ilişkin denetimler için uzatılmıştır; bu dönemlerde asıl ekipte sorumlu denetçi ile en az iki denetçinin sürdürülebilirlik alanında yetkili olması gerekir.
- Sorumlu denetçi deneyim şartına ilişkin geçici hükümler Yönetmelik metninde ayrıca düzenlenmiştir.
Şirket için pratik soru: Ekibi kim oluşturuyor, sorumlu denetçi kim, kaç yetkili denetçi var ve bunların sürdürülebilirlik alanındaki gerçek deneyimi nedir?
Ölçüt 4: Sektör ve konu deneyimi
Sürdürülebilirlik bilgisi sektöre göre farklılaşır. Aşağıdaki sorular deneyimi anlamaya yardımcı olur:
- Sektörünüzde veya benzer yapıda şirketlerde çalıştılar mı?
- Sera gazı, iklim riski ve finansal bağlantı konularında ekipte kim var?
- Güvence çalışmasında kullandıkları yöntem ve standartlar nelerdir?
- Hangi alanlarda uzman desteği (örneğin mühendis, iklim bilimci) kullanılıyor ve bu uzmanların bağımsızlığı nasıl sağlanıyor?
Ölçüt 5: Kapasite ve takvim
Yetkili ekip sayısı sınırlı olabilir ve dönem sonlarında yoğunluk yaşanabilir. Bu nedenle seçimi erken yapmak ve takvim üzerinde mutabık kalmak önemlidir. Raporun genel kuruldan en az 20 gün önce yönetim organına teslim edileceğini öngören hüküm (md. 20), geriye doğru planlamada sabit bir nokta oluşturur; ancak raporlama zamanına ilişkin Kurul Kararları ayrıca değerlendirilmelidir. TSRS Raporlama Süreci İçin Örnek İş Takvimi makalesine bakınız.
Ölçüt 6: Sözleşme ve kapsam
Sözleşmede yer almasını önerdiğimiz hususlar:
| Konu | Açıklama |
|---|---|
| Kapsam | Hangi bölümler ve göstergeler güvence kapsamında |
| Kıstas | TSRS ve varsa diğer ilgili mevzuat |
| Güvence seviyesi | Belirlenen seviye |
| Ekip | Sorumlu denetçi, ekip üyeleri, yedekler |
| Takvim | Dönüm noktaları, kanıt teslim tarihleri |
| Rol dağılımı | Şirketin ve denetçinin yükümlülükleri |
| Bulgu süreci | İletişim, düzeltme turları |
| Gizlilik | Veri ve belge güvenliği |
| Ücret | Yapı ve değişiklik koşulları |
Ücret etkenleri için Sürdürülebilirlik Güvence Denetimi Ücretini Etkileyen Faktörler makalesine bakınız. Kapsam eşikleri:
| Ölçüt | Eşik |
|---|---|
| Aktif toplamı | 1 milyar TL |
| Yıllık net satış hasılatı | 2 milyar TL |
| Çalışan sayısı | 500 |
Dayanak: KGK'nın 13.01.2026 tarihli kararı (RG 16.01.2026, sayı 33139); 1 Ocak 2025 ve sonrasında başlayan hesap dönemleri.
Teklif karşılaştırma tablosu
| Ölçüt | Aday A | Aday B | Aday C |
|---|---|---|---|
| Sicilde yetkili mi? | |||
| Bağımsızlık değerlendirmesi yazılı mı? | |||
| Ekip ve sorumlu denetçi | |||
| Sektör deneyimi | |||
| Kapasite ve takvim uyumu | |||
| Kapsam ve seviye net mi? | |||
| Bulgu ve düzeltme süreci | |||
| Ücret yapısı ve kapsam uyumu |
Tabloyu yalnızca ücret satırına bakmadan, tüm satırları dolduran bir değerlendirme yapın.
Kurgusal örnek: seçim süreci
Aşağıdaki örnek tamamen kurgusaldır. Bir şirket üç adaydan teklif ister. Önce her adayın KGK sicilindeki durumunu doğrular. Birinci aday şirketin raporunun hazırlığında danışmanlık vermiş olduğundan bağımsızlık nedeniyle elenir. İkinci ve üçüncü adaydan aynı kapsam metniyle teklif istenir; ekip yapısı, sorumlu denetçi deneyimi ve takvim uyumu karşılaştırılır. Kurul, seçimi bağımsızlık değerlendirmesinin yazılı kanıtı ve kapsam netliğine dayanarak yapar.
Sık yapılan hatalar
- Yetkiyi sicilden doğrulamamak
- Yalnızca ücrete göre karar vermek
- Mali tablo denetçisinin otomatik yetkili olduğunu varsaymak
- Bağımsızlık değerlendirmesini yazılı istememek
- Seçimi dönem sonuna bırakmak
Sık sorulan sorular
Mali tablo denetçimizi seçmek zorunda mıyız?
Her yıl aynı firmayla mı çalışmalıyız?
Firma seçiminde kurul rolü nedir?
Güvence sağlayıcı değiştirirsek ne olur?
Mevzuat ve kaynaklar
- KGK, Sürdürülebilirlik Denetimi Yönetmeliği (Resmî Gazete 17.01.2025, sayı 32785)
- KGK Kurul Kararı, Sürdürülebilirlik Denetim Ekiplerine İlişkin Muafiyet (30.10.2026, sayı 01/47239; Resmî Gazete 05.11.2026, sayı 33421)
- KGK, Duyuru 2025-57: Sürdürülebilirlik Denetimi Yönetmeliğindeki Bazı Muafiyet Tarihlerine İlişkin Değişiklik (30.09.2025; Kurul Kararları 22.09.2025, 01/35551 ve 01/35554)
Bu yazı genel bilgilendirme amaçlıdır; güncel KGK kararları ve şirketinizin özel durumu birlikte değerlendirilmelidir.