"TSRS raporu ne kadar sürede hazırlanır?" sorusu yönetimin ilk sorularından biridir. Dürüst cevap, bunun şirkete göre çok değiştiğidir. Bu yazı, tahmini bir süre vermek yerine sürecin aşamalarını, süreyi etkileyen etkenleri ve takvimi nasıl kuracağınızı anlatır. Süre, gün, ay veya hafta olarak verilmemiştir; doğrulanmamış bir süre iddiası planlama hatasına yol açar. Örnek bir iş takvimi için TSRS Raporlama Süreci İçin Örnek İş Takvimi makalesine bakınız.
Sabit nokta: güvence raporunun teslimi
Sürdürülebilirlik Denetimi Yönetmeliği'ne (Resmî Gazete 17.01.2025, sayı 32785) göre sürdürülebilirlik denetim raporu, finansal tabloların ait olduğu hesap dönemine ilişkin olağan genel kuruldan en az 20 gün önce ve her durumda azami süre içinde yönetim organına teslim edilir (md. 20). Bu, güvence kapsamındaki şirketler için geriye doğru planlamada bir sabit noktadır. Ancak raporlama ve yayım zamanı Kurul Kararlarıyla farklılaşabilir; örneğin 2026 dönemi için 46753 sayılı Kurul Kararı (Resmî Gazete 22.10.2026, sayı 33408) raporlama zamanına ilişkin bir muafiyet içermektedir (KGK Duyuru 2026-41). Takvim için TSRS Raporlama Dönemleri ve Yayın Takvimi makalesine bakınız.
Süreç aşamaları
| Aşama | İçerik | Bağımlılık |
|---|---|---|
| 1. Kapsam ve karar | Yükümlülük, muafiyet, sınır, sorumluluk | Hiçbiri; tüm sürecin başı |
| 2. Hazırlık | Gap analizi, ekip kurulumu, yol haritası | Kapsam |
| 3. Önemlilik | Risk ve fırsat belirleme, kurul onayı | Hazırlık |
| 4. Veri altyapısı | Envanter, sahipler, kontrol, şablon | Önemlilik (hangi veri toplanacak) |
| 5. Veri toplama ve hesap | Dönem verisi, emisyon hesabı, doğrulama | Veri altyapısı ve dönem sonu |
| 6. Analiz | Senaryo, finansal etki, hedefler | Veri ve önemlilik |
| 7. Rapor yazımı | Taslak, çapraz referans | Veri, hesap, analiz |
| 8. İç gözden geçirme | Tutarlılık, kanıt, bulgu | Rapor taslağı |
| 9. Güvence | Denetçi çalışması, bulgu, düzeltme | İç gözden geçirme |
| 10. Kurul onayı ve yayım | Onay, yayım | Güvence sonucu |
Aşamaların bir kısmı paralel yürüyebilir (örneğin veri altyapısı ile senaryo çalışması); ancak önemlilik olmadan veri kapsamı, dönem sonu olmadan nihai veri, iç gözden geçirme olmadan güvence verimli ilerlemez.
Süreyi belirleyen etkenler
Ölçek ve yapı. Tesis, iştirak ve ülke sayısı arttıkça veri toplama ve konsolidasyon uzar.
Mevcut veri düzeni. Enerji ve emisyon verisi düzenli tutuluyorsa süre kısalır; dağınık veri, envanter kurma süresini artırır.
Kapsam ve derinlik. Kapsam 3, senaryo analizi ve finansal etki nicelendirmesi süreyi uzatan unsurlardır. Muafiyetler bazı konuları ertelemeye izin verebilir. TSRS Raporunda İlk Uygulama ve Geçiş Muafiyetleri makalesine bakınız. Kapsam eşikleri:
| Ölçüt | Eşik |
|---|---|
| Aktif toplamı | 1 milyar TL |
| Yıllık net satış hasılatı | 2 milyar TL |
| Çalışan sayısı | 500 |
Dayanak: KGK'nın 13.01.2026 tarihli kararı (RG 16.01.2026, sayı 33139); 1 Ocak 2025 ve sonrasında başlayan hesap dönemleri.
İç yetkinlik ve kaynak. Ekibin deneyimi ve ayırabildiği zaman. TSRS Raporlaması Şirket İçinde mi, Dış Destekle mi Hazırlanmalı? makalesine bakınız.
Karar hızı. Kurul ve yönetim onaylarının ne kadar hızlı alındığı.
Güvence beklentisi. Kapsam, seviye, kanıt hazırlığı ve bulgu sayısı.
Dönem sonu kapanışı. Finansal kapanış ve sürdürülebilirlik verisi aynı kaynakları kullanır; takvimleri çakışabilir.
Kritik yol: nerede gecikme olur?
Deneyimler, gecikmenin genellikle şu noktalarda toplandığını gösterir. Bu bir genel gözlemdir.
- Önemlilik çalışması: Kararın gecikmesi veri kapsamını bekletir.
- Dış kaynaklı veri: Tedarikçi, kiracı veya müşteriden gelecek veri.
- Finansal mutabakat: Finans ekibinin kapanışla meşgul olduğu dönem.
- Güvence bulguları: Düzeltme turları.
- Kurul takvimi: Toplantı tarihlerinin uyumsuzluğu.
Bunlar planda bir "tampon" olarak görünür kılınmalıdır.
Geriye doğru planlama yöntemi
- Yayım veya genel kurul tarihini sabitleyin. Güvence raporunun teslim noktasını belirleyin.
- Güvence aşamasını geriye yerleştirin. Denetçiyle konuşarak çalışma ve düzeltme süresini planlayın.
- İç gözden geçirmeyi bunun gerisine koyun.
- Rapor yazımını ve analizi ekleyin.
- Veri toplama ve hesap aşamasını dönem sonuna göre yerleştirin.
- Önemlilik ve veri altyapısını başa koyun.
- Her aşamaya sorumlu ve tampon ekleyin.
Bu yöntemin sonunda "başlama tarihi" ortaya çıkar. Çoğu zaman başlama tarihi beklenenden erkendir; bu durum erken başlamayı tetikler. TSRS Raporlamasına Geç Başlayan Şirketler Ne Yapmalı? makalesine bakınız.
İlk yıl ve sonraki yıllar
İlk yıl, kuruluş çalışmalarını (envanter, kontrol, önemlilik) içerdiği için genellikle daha yoğundur; sonraki yıllarda süreç oturdukça yıllık döngü olarak yürür. Bu genel bir gözlemdir ve şirkete göre değişir.
Kurgusal örnek: takvim kurma
Aşağıdaki örnek tamamen kurgusaldır. Bir şirket genel kurul tarihini belirler ve güvence raporunun teslim noktasını Yönetmeliğin öngördüğü süreye göre işaretler. Güvence sağlayıcıyla, kanıt teslimleri ve düzeltme turları için tarihler belirler. İç gözden geçirmeyi bunun öncesine, rapor yazımını onun da öncesine koyar. Dönem sonu veri toplamasını finans kapanışıyla çakışmayacak şekilde ayırır. Önemlilik çalışmasını dönem başına alır. Sonuçta başlama tarihinin, yönetimin beklediğinden erken olduğunu görür ve çalışmayı öne çeker.
Sık yapılan hatalar
- Süreyi "birkaç ay" gibi belirsiz varsaymak
- Takvimi ileriye doğru kurmak
- Güvence ve düzeltme süresini hesaba katmamak
- Önemlilik çalışmasını dönem sonuna bırakmak
- Tampon bırakmamak
Sık sorulan sorular
Süreyi kısaltmanın en etkili yolu nedir?
Rapor yılda bir kez mi hazırlanır?
Muafiyet kullanırsak süre kısalır mı?
Güvence süresi ne kadar?
Mevzuat ve kaynaklar
- KGK, Sürdürülebilirlik Denetimi Yönetmeliği (Resmî Gazete 17.01.2025, sayı 32785)
- KGK Kurul Kararları 46753 ve 46754, 2026 Yılı Raporlama Dönemi Muafiyetleri (Resmî Gazete 22.10.2026, sayı 33408; KGK Duyuru 2026-41, 27.10.2026)
- KGK, TSRS 1 Sürdürülebilirlikle İlgili Finansal Bilgilerin Açıklanmasına İlişkin Genel Hükümler (Kurul Kararı 27.12.2023, sayı 01/21632; Resmî Gazete 29.12.2023, sayı 32414 mükerrer)
Bu yazı genel bilgilendirme amaçlıdır; güncel KGK kararları ve şirketinizin özel durumu birlikte değerlendirilmelidir.