Veri toplama, raporlamanın en çok zaman alan ve en çok hatanın doğduğu aşamasıdır. Dağınık e-postalarla gelen veriler, birimleri belirsiz tablolar ve kaynağı bilinmeyen rakamlar güvence aşamasında bulguya dönüşür. Bu yazı, kopyalayıp şirketinize uyarlayabileceğiniz bir şablon yapısı sunur. Şablon resmî bir form değil, pratik bir öneridir. Yazıda tutar, süre veya oran yoktur. Veri düzeni için "TSRS Raporlamasında Veri Yönetimi Nasıl Kurulur?" makalesine bakınız. Kapsam eşikleri ve yükümlülüğünüz:
| Ölçüt | Eşik |
|---|---|
| Aktif toplamı | 1 milyar TL |
| Yıllık net satış hasılatı | 2 milyar TL |
| Çalışan sayısı | 500 |
Dayanak: KGK'nın 13.01.2026 tarihli kararı (RG 16.01.2026, sayı 33139); 1 Ocak 2025 ve sonrasında başlayan hesap dönemleri.
Şablonun mantığı
Şablon üç bölümden oluşur. Bunları ayrı sayfalarda veya ayrı bölümlerde tutmak, hata riskini azaltır:
- Gösterge tanım kartı: Gösterge bir kez tanımlanır.
- Dönem veri formu: Her dönem doldurulur.
- Kontrol ve kanıt kaydı: Doğrulama ve belge bağlantısı tutulur.
Bölüm 1: Gösterge tanım kartı
| Alan | Açıklama | Örnek (kurgusal) |
|---|---|---|
| Gösterge kodu | Tekil kimlik | E-001 |
| Gösterge adı | Anlaşılır ad | Satın alınan elektrik tüketimi |
| İlgili TSRS başlığı | Hangi açıklamaya girdi | Metrikler ve hedefler |
| Tanım | Neyi ölçer, neyi içermez | Tesislerde faturalanan tüketim |
| Birim | Ölçü birimi | Enerji birimi |
| Sınır | Hangi tesis ve iştirakler | Finansal tablo sınırıyla uyumlu |
| Hesap yöntemi | Formül ve kabuller | Fatura toplamı |
| Veri kaynağı | Sistem veya belge | Elektrik faturaları |
| Veri sahibi | Veriyi üreten kişi/birim | Tesis yönetimi |
| Kontrolcü | Doğrulayan | Finans |
| Onaylayıcı | Nihai onay | Raporlama sorumlusu |
| Sıklık | Toplama sıklığı | Aylık |
| Faktör kaynağı | Varsa, dönüşüm için | Belirli yayın ve yıl |
Bölüm 2: Dönem veri formu
| Alan | Açıklama |
|---|---|
| Gösterge kodu | Kart ile eşleşir |
| Raporlama dönemi | Başlangıç ve bitiş |
| Tesis / iştirak | Hangi birim için |
| Değer | Sayı |
| Birim | Karttaki birimle aynı olmalı |
| Önceki dönem değeri | Karşılaştırma |
| Değişim açıklaması | Farkın nedeni |
| Tahmin mi, ölçüm mü? | Belirsizlik düzeyi |
| Veri girişi yapan | Ad ve tarih |
| Not | Varsa özel durum |
Tahmin içeren veri açıkça işaretlenmelidir. Standardın ölçüm belirsizliğine ilişkin açıklama gereklilikleri için standart metnine bakınız.
Bölüm 3: Kontrol ve kanıt kaydı
| Alan | Açıklama |
|---|---|
| Gösterge kodu / dönem | Eşleşme anahtarı |
| Kontrol türü | Mutabakat, makullük, ikinci kişi kontrolü |
| Kontrol yapan ve tarih | İzlenebilirlik |
| Sonuç | Uygun / düzeltme gerekli |
| Düzeltme açıklaması | Ne değişti |
| Kanıt belgesi | Dosya adı veya arşiv konumu |
| Onay | Onaylayan ve tarih |
| Sürüm | Hangi sürüm esas alındı |
Doldurma kuralları
- Tek sürüm: Şablonun tek bir ana dosyası olmalı, kopyalar çoğalmamalı.
- Tek sahip: Her gösterge için yalnızca bir veri sahibi atanmalı.
- Birim disiplini: Birimler değiştirilmemeli; dönüşüm gerekiyorsa kayda geçmeli.
- Boş bırakma yok: Veri yoksa "yok" ve gerekçe yazılmalı; boşluk iki anlama gelebilir.
- Kanıt bağlantısı: Her değerin kaynağı gösterilebilmeli.
- Kilitleme: Onaylanan dönem verisi kilitlenmeli, değişiklik günlükle yapılmalı.
- Takvim: Veri teslim tarihleri önceden duyurulmalı.
Kurgusal örnek: bir satır nasıl dolar?
Aşağıdaki örnek tamamen kurgusaldır. Bir tesis yöneticisi, aylık elektrik faturalarından dönem toplamını hesaplar ve değeri forma girer. Birimin kartla aynı olduğunu kontrol eder, önceki dönemle farkı gerekçelendirir. Finans ekibi toplamı muhasebe kayıtlarıyla mutabık kılar ve kontrol kaydını doldurur. Raporlama sorumlusu onaylar, dönem kilitlenir. Güvence sağlayıcı talep ettiğinde fatura dosyaları kanıt kaydından doğrudan bulunur.
Şablonu uyarlarken
- Başlangıçta az göstergeyle başlayın; önemlilik sonucuna göre genişletin. "TSRS Raporlamasında Önemlilik Analizi Nasıl Yapılır?" makalesine bakınız.
- Tedarikçi verisi için ayrı ve sade bir form tasarlayın.
- Aynı şablonu tesisler arasında standart kullanın.
- Şablonu kullanıcılara kısa bir kılavuzla verin.
- Yeni gösterge eklendiğinde kartı önce doldurun.
Şablon ve güvence
Güvence sağlayıcı, değerin kendisinden önce sürece bakar: tanım net mi, sahip belli mi, kontrol yapılmış mı, kanıt var mı? Bu şablon bu soruların cevabını tek yerde toplamak içindir. "Sürdürülebilirlik Güvence Denetiminde Hangi Belgeler İncelenir?" makalesine bakınız.
Sık yapılan hatalar
- Aynı göstergeyi farklı birimlerle toplamak
- Kanıtı dosya adıyla değil, "bende var" diye göstermek
- Eski sürümü kullanmak
- Tahmin ile ölçümü karıştırmak
- Formu sahibi olmayan kişiye doldurtmak
Sık sorulan sorular
Şablonu elektronik tabloda mı tutmalıyız?
Tedarikçilerden veri toplarken aynı şablon kullanılır mı?
Şablon resmî bir zorunluluk mu?
Kaç gösterge ile başlamalıyız?
Mevzuat ve kaynaklar
- KGK, TSRS 1 Sürdürülebilirlikle İlgili Finansal Bilgilerin Açıklanmasına İlişkin Genel Hükümler (Kurul Kararı 27.12.2023, sayı 01/21632; Resmî Gazete 29.12.2023, sayı 32414 mükerrer)
- KGK, Sürdürülebilirlik Denetimi Yönetmeliği (Resmî Gazete 17.01.2025, sayı 32785)
Bu yazı genel bilgilendirme amaçlıdır; güncel KGK kararları ve şirketinizin özel durumu birlikte değerlendirilmelidir.