"TSRS raporu için hangi belgeleri hazırlamalıyız?" sorusunun mevzuatta tek bir yanıtı yoktur. Kurul Kararları ve Sürdürülebilirlik Denetimi Yönetmeliği güvence sürecinin çerçevesini çizer; ancak şirketin elinde olması gereken belge listesi, raporun içeriğine ve şirketin süreçlerine göre şekillenir. Bu yazı, pratikte beklenen belgeleri dört grupta toplar. Liste ARSEN Denetim'in önerisidir; bağlayıcı bir mevzuat listesi değildir.
Neden belge önemli?
TSRS raporu bağımsız güvence denetiminden geçer; KGK, güvence denetimlerinin sınırlı güvence ile başlamasına karar vermiştir (Duyuru 2024-59). Denetçi, rapordaki bilginin kaynağını, hesaplamasını ve kontrolünü anlamak ister. TSRS 1, bilginin doğrulanabilir olmasını destekleyici bir nitelik olarak sayar. Doğrulanabilirlik, belge ve kanıtla mümkündür.
1. Kapsam ve karar belgeleri
| Belge | İçerik |
|---|---|
| Kapsam değerlendirme notu | Şirketin kategorisi, ölçek ölçütleri, ilk raporlama dönemi ve gerekçe |
| Raporlayan işletme / konsolidasyon notu | Hangi şirketler dahil, finansal tablolarla uyum |
| Kurul / yönetim kararları | Gözetim görevinin atanması, rapor onayı, kolaylıklardan yararlanma kararı |
| Görev tanımları | Sorumlu kişi ve birimlerin yazılı rolleri |
Kapsam eşikleri için aşağıdaki tabloya bakınız:
| Ölçüt | Eşik |
|---|---|
| Aktif toplamı | 1 milyar TL |
| Yıllık net satış hasılatı | 2 milyar TL |
| Çalışan sayısı | 500 |
Dayanak: KGK'nın 13.01.2026 tarihli kararı (RG 16.01.2026, sayı 33139); 1 Ocak 2025 ve sonrasında başlayan hesap dönemleri.
2. Önemlilik ve strateji belgeleri
| Belge | İçerik |
|---|---|
| Önemlilik değerlendirmesi | Yöntem, katılımcılar, değerlendirilen konular, sonuç ve gerekçe; dışarıda bırakılanlar |
| Risk ve fırsat kaydı | Belirlenen riskler, vade (kısa, orta, uzun), etkilenen iş modeli ve değer zinciri bölümleri |
| Finansal etki analizi | Cari ve öngörülen finansal etkiler; nicel bilginin verilemediği hâllerde nedeni |
| Senaryo analizi dosyası | Senaryolar, girdiler, varsayımlar, zaman dilimleri ve sonuçlar |
| Geçiş planı belgesi | Hedefler, azaltım ve uyum adımları, sermaye tahsisi ile ilişki |
| Hedef dokümanı | Metrik, baz yıl, kapsam, ara hedefler, ilerleme takibi |
3. Veri ve hesaplama belgeleri
| Belge | İçerik |
|---|---|
| Veri envanteri | Kaynak, sahip, yöntem, kontrol ve kanıt |
| Hesaplama yöntemi dokümanı | Formüller, kabuller, kullanılan faktörler ve kaynakları |
| Sera gazı envanteri dosyası | Kapsam 1, 2 ve 3; GHG Protokolü'ne göre yöntem ve kapsam; kullanılan küresel ısınma potansiyelleri |
| Kaynak belgeler | Faturalar, sayaç okumaları, İK kayıtları, tedarikçi bildirimleri |
| Tahmin ve varsayım dosyası | Kullanılan tahminler ve gerekçesi |
4. Kontrol ve onay belgeleri
| Belge | İçerik |
|---|---|
| Kontrol matrisi | Hangi kontrol, kim, ne sıklıkla |
| Gözden geçirme ve onay kayıtları | İmza, tarih, değişiklik notu |
| Mutabakat çalışmaları | Finansal tablolarla uyum |
| Hata ve düzeltme kaydı | Tespit edilen hata, neden, düzeltme |
| Rapor taslakları ve sürümleri | Sürüm, tarih, değişiklik gerekçesi |
Rapora özgü belgeler
TSRS 1, belirli durumlarda ek açıklama yükümlülüğü getirir. Örneğin rehberlik kaynağı olarak SASB, CDSB, GRI veya ESRS gibi kaynaklar kullanılmışsa bunların açıklanması gerekir; ticari hassasiyet nedeniyle bilgi verilmiyorsa bu durumun gerekçesi ve muafiyetin dayanağı açık olmalıdır. İlk yıl kolaylıklarından yararlanılmışsa hangilerinden yararlanıldığı raporda belirtilir. Bu kararların iç gerekçesi de belgede tutulmalıdır.
Saklama ve erişim
- Tek yer: Belgelerin ortak ve erişim yetkili bir dizinde toplanması
- Dosya adlandırma: Dönem, konu ve sürüm bilgisini içeren tutarlı adlandırma
- Saklama süresi: Şirketin saklama politikasına ve ilgili mevzuata uygun süre.
- Gizlilik: Ticari açıdan hassas ve kişisel veri içeren belgeler için erişim kısıtı
Denetçiye hazır dosya (öneri)
Denetim başlamadan önce şu dosyaların hazır olması süreci hızlandırır: kapsam notu, önemlilik çalışması, rapor taslağı, veri envanteri, ana hesaplama dosyaları, kontrol matrisi ve kurul kararları. Her rakamın taslaktaki yerinden kanıta kadar izlenebilmesi hedeflenmelidir.
Sık yapılan hatalar
- Belgeleri yıl sonunda geriye dönük hazırlamak
- Önemlilik kararının gerekçesini yazmamak
- Hesaplamayı yapan kişinin ayrılmasıyla bilginin kaybolması
- Rapor taslaklarının sürüm kontrolünün olmaması
Sık sorulan sorular
Mevzuat belirli bir belge listesi istiyor mu?
Belgeleri Türkçe mi tutmalıyız?
Belgeler ne kadar süre saklanmalı?
Denetçi bu belgeleri şirketten ister mi?
Mevzuat ve kaynaklar
- KGK, TSRS 1 Sürdürülebilirlikle İlgili Finansal Bilgilerin Açıklanmasına İlişkin Genel Hükümler (Kurul Kararı 27.12.2023, sayı 01/21632; Resmî Gazete 29.12.2023, sayı 32414 mükerrer)
- KGK, TSRS 2 İklimle İlgili Açıklamalar (Kurul Kararı 27.12.2023, sayı 01/21632; Resmî Gazete 29.12.2023, sayı 32414 mükerrer)
- KGK, Sürdürülebilirlik Denetimi Yönetmeliği (17.01.2025; Resmî Gazete 17.01.2025, sayı 32785)
- KGK, Duyuru 2024-59: Kurumsal Sürdürülebilirlik Raporlarına Yönelik Zorunlu Güvence Denetimlerine İlişkin Duyuru (05.09.2024; Resmî Gazete: 05.09.2024, sayı 32653)
Bu yazı genel bilgilendirme amaçlıdır; güncel KGK kararları ve şirketinizin özel durumu birlikte değerlendirilmelidir.