TSRS 1, Türkiye Sürdürülebilirlik Raporlama Standartlarının çatı standardıdır. Hangi bilginin, kim için, hangi yapıda ve hangi niteliklerle açıklanacağını belirler; iklim gibi belirli konuları ise ayrı standartlara (TSRS 2) bırakır. Bu yazı, standardın temel yapısını CFO ve yönetim kurulu için özetler; paragraf düzeyindeki ayrıntılar için resmî metne başvurulmalıdır.
Amaç ve kapsam
TSRS 1'in amacı, işletmenin yatırımcılar ve kredi verenler gibi asli kullanıcılar için faydalı olacak sürdürülebilirlik risk ve fırsatlarını açıklamasını zorunlu kılmaktır. Standart, işletmenin nakit akışı yaratma gücünün işletme ile paydaşları, toplum, ekonomi ve doğal çevre arasındaki etkileşimlere bağlı olduğunu kabul eder. Kapsam, işletmenin gelecekteki finansal yeterliliğini etkilemesi makul ölçüde beklenen risk ve fırsatlardır; finansal etkisi makul ölçüde beklenmeyen riskler kapsam dışındadır.
Standart, TMS'ye uyulmasından bağımsız olarak uygulanabilir. Diğer TSRS'ler (örneğin TSRS 2) belirli risk ve fırsatlar için ek açıklamalar isteyebilir; TSRS 1 bunlarla birlikte okunur.
Kavramsal temeller
TSRS 1, bilginin sahip olması gereken niteliksel özellikleri tanımlar. Temel nitelikler ihtiyaca uygunluk ve gerçeğe uygun sunumdur. Destekleyici nitelikler ise karşılaştırılabilirlik, doğrulanabilirlik, zamanında sunum ve anlaşılabilirliktir.
Gerçeğe uygun sunum, ilgili tüm risk ve fırsatların tam, tarafsız ve doğru biçimde sunulmasını gerektirir. Standardın hükümlerine uyulduğunda gerçeğe uygun sunumun sağlandığı varsayılır.
Önemlilik
Standart yalnızca önemli bilginin açıklanmasını ister. Bilginin yokluğu, yanlışlığı veya gizlenmesi asli kullanıcıların kararlarını etkileyebiliyorsa bilgi önemlidir. Önemlilik işletmeye özgüdür ve standart sabit bir eşik belirlemez. Gelecekteki olası sonuçlar, olasılıkları ve etkileriyle birlikte değerlendirilir. Önemli bilginin gizlenmesine yol açabilecek durumlar (dağınık sunum, belirsiz dil, uygunsuz toplulaştırma gibi) standartta ayrıca sayılmıştır. Ticari açıdan hassas fırsat bilgileri için sınırlı bir muafiyet bulunmaktadır.
Raporlayan işletme ve bağlantılı bilgi
Sürdürülebilirlik açıklamaları, ilgili finansal tabloları hazırlayan işletme için yapılır. Konsolide tablolarda ana ortaklık ve bağlı ortaklıklar birlikte ele alınır. Standart ayrıca üç tür bağlantı ister:
- Riskler arasındaki bağlantılar,
- Açıklamalar arasındaki bağlantılar (yönetişim, strateji, risk yönetimi, metrikler),
- Sürdürülebilirlik açıklamaları ile finansal tablolar arasındaki bağlantılar.
Sürdürülebilirlik verileri ile finansal tablolardaki veriler ve varsayımlar mümkün olduğunca tutarlı olmalıdır. Para birimi olarak işletmenin sunum para birimi kullanılır.
Temel içerik: dört başlık
| Başlık | Açıklanan konular |
|---|---|
| Yönetişim | Gözetimden sorumlu organ veya kişi, görev tanımlarına yansıma, yeterli beceri, bilgilendirme sıklığı, ödünleşimlerin değerlendirilmesi, hedeflerin ücretlendirmeye bağlanması; yönetimin rolü ve kontrol süreçleri |
| Strateji | Risk ve fırsatlar ve zaman dilimleri (kısa, orta, uzun vade), iş modeli ve değer zincirine etkiler, strateji ve karar alma, mevcut ve öngörülen finansal etkiler, stratejinin dirençliliği |
| Risk yönetimi | Risklerin belirlenmesi, değerlendirilmesi, önceliklendirilmesi ve izlenmesi süreçleri, genel risk yönetimine entegrasyon |
| Metrikler ve hedefler | Zorunlu ve işletmenin kendi belirlediği metrikler ve hedefler, dönemleri, ilerleme ve revizyonlar |
Nicel finansal etki bilgisinin verilemediği istisnai durumlarda, bunun nedeni ve nitel bilgi açıklanır. Stratejinin dirençliliği niteliksel ve mümkünse niceliksel olarak değerlendirilir.
Genel hükümler
Rehberlik kaynakları. Önce TSRS'ler uygulanır. Özel bir TSRS yoksa muhakeme yapılır ve SASB Standartları, CDSB Çerçeve Uygulama Rehberi ve diğer kaynaklar (GRI, ESRS) dikkate alınabilir. Kullanılan kaynaklar açıklanır.
Açıklamaların yeri. Açıklamalar genel amaçlı finansal raporların parçası olmalıdır. Yönetim raporu gibi bir raporda yer alabilirler. Çapraz referans verilebilir, ancak açıkça belirtilen ve aynı koşullarda sunulan bölümlere yapılmalıdır. KGK'nın Mayıs 2025'te eklediği 61T paragrafına göre sürdürülebilirlik bilgileri "TSRS Uyumlu Sürdürülebilirlik Raporu" başlığı altında sunulur.
Raporlama zamanı. Sürdürülebilirlik raporu finansal tablolarla aynı dönemi kapsar; genellikle 12 aylık dönem esastır. Raporlama tarihinden sonraki olaylar açıklanır.
Karşılaştırmalı bilgi. Önceki dönem bilgileri verilir; ilk yıl için karşılaştırmalı bilgi zorunlu değildir.
Uygunluk beyanı. Tüm TSRS hükümlerine uyulmadıkça "TSRS'lere uygundur" denemez. Yasal yasaklar veya ticari hassasiyet hâlinde muafiyetler uygulanabilir ve bu durum uygunluk iddiasını engellemez.
Muhakemeler, belirsizlikler ve hatalar. Önemli muhakemeler ve yüksek ölçüm belirsizliği içeren tutarlar, belirsizlik kaynakları ve varsayımlarıyla birlikte açıklanır. Makul tahminler kabul edilir. Önemli geçmiş dönem hataları, karşılaştırmalı tutarların yeniden düzenlenmesiyle düzeltilir.
Yürürlük ve geçiş
TSRS 1, 1 Ocak 2024 ve sonrasında başlayan yıllık raporlama dönemlerinde uygulanır. Erken uygulamaya izin verilir; bu durumda TSRS 2 de birlikte uygulanır. İlk yıl için karşılaştırmalı bilgi zorunlu değildir (E3), ilk yıl yalnızca iklimle ilgili açıklama yapılabilir (E5) ve sürdürülebilirlik açıklamaları finansal tablolardan sonra sunulabilir (E4). KGK, 25.12.2025 tarihli ve 01/38488 sayılı kararıyla, 2024'te ilk kez raporlayan işletmeler için E4, E5 ve E6(b) paragraflarındaki ilk yıllık dönem geçiş muafiyetlerini bir yıl uzatmıştır. 19.10.2026 tarihli ve 46753 sayılı karar ise 2026 dönemi için yayım zamanına ve yalnızca iklim açıklamasına ilişkin kolaylıkları sürdürmüştür; ayrıntılar TSRS Raporlama Dönemleri ve Yayın Takvimi makalesindedir.
TSRS 1'i ilk kez okuyan bir yönetici için yol haritası
- Önce amacı ve önemlilik yaklaşımını okuyun. Standart, finansal önemi olan bilgiyi hedefler; bu, işletmenin neyi raporlayacağını belirleyen filtredir.
- Dört başlığı mevcut yapıyla eşleştirin. Hangi başlıkta hangi bilgi hâlihazırda var, hangisi eksik?
- Bağlantıları kurun. Finansal tablolardaki varsayımlarla sürdürülebilirlik açıklamaları arasında çelişki olup olmadığını kontrol edin.
- Rehberlik kaynaklarını belirleyin. Özel TSRS bulunmayan konularda hangi kaynakların kullanılacağına karar verin ve raporda açıklayın.
- Uygunluk beyanını planlayın. "TSRS'ye uygundur" demek için hangi hükümlerin karşılanması gerektiğini gösteren bir kontrol listesi hazırlayın.
Sık sorulan sorular
TSRS 1 ile TSRS 2 arasındaki fark nedir?
TSRS 1'de önemlilik eşiği nedir?
TSRS 1 finansal tabloları da kapsar mı?
"TSRS'ye uygundur" ifadesi ne zaman kullanılabilir?
Mevzuat ve kaynaklar
- KGK, TSRS 1 Sürdürülebilirlikle İlgili Finansal Bilgilerin Açıklanmasına İlişkin Genel Hükümler (Kurul Kararı 27.12.2023, sayı 01/21632; Resmî Gazete 29.12.2023, sayı 32414 mükerrer)
- KGK, TSRS 1'e 61T paragrafının eklenmesine ilişkin Kurul Kararı, 05.05.2025 tarihli ve 32059 sayılı (Resmî Gazete: 08.05.2025, sayı 32894)
- KGK, 2025 dönemi geçiş muafiyetlerine ilişkin Kurul Kararı, 25.12.2025 tarihli ve 38488 sayılı (Resmî Gazete: 30.12.2025, sayı 33123)
- KGK, 2026 dönemi kolaylıklarına ilişkin Kurul Kararı, 19.10.2026 tarihli ve 46753 sayılı (Resmî Gazete: 22.10.2026, sayı 33408)
- KGK, Duyuru 2025-36: ISSB Ülke Profilleri (13.06.2025)
- KGK, Duyuru 2026-41: 2026 Yılı Sürdürülebilirlik Raporlaması Muafiyetlerine İlişkin Kurul Kararları (27.10.2026)
Bu yazı genel bilgilendirme amaçlıdır; güncel KGK kararları ve şirketinizin özel durumu birlikte değerlendirilmelidir.