TSRS 2, sürdürülebilirlik raporlamasının en görünür bölümü olan iklimle ilgili açıklamaları düzenler. TSRS 1 genel çerçeveyi, TSRS 2 ise bu çerçevenin iklime uygulanmasını belirler. Bu yazı, standardın yapısını, en çok soru doğuran gerekliliklerini ve 2026'da yapılan değişikliği özetler.
Amaç ve kapsam
TSRS 2, işletmelerin iklimle ilgili risk ve fırsatlara ilişkin, yatırımcılar ve kredi verenler gibi asli kullanıcılar için faydalı bilgileri açıklamasını zorunlu kılar. Kapsam, fiziksel riskleri, geçiş risklerini ve fırsatları içerir. Bunlar, kısa, orta veya uzun vadede nakit akışlarını, finansmana erişimi ya da sermaye maliyetini etkileyebilecek nitelikteyse dahil edilir. Gelecekteki finansal yeterliliği makul ölçüde etkilemeyecek risk ve fırsatlar kapsam dışıdır.
İki risk türü ayırt edilir: fiziksel riskler (aşırı hava olayları, su kıtlığı, deniz seviyesi gibi iklim olaylarından doğan riskler) ve geçiş riskleri (düşük karbonlu ekonomiye geçişten doğan düzenleme, teknoloji, piyasa ve itibar riskleri).
Dört başlık, iklime uygulanmış
| Başlık | TSRS 2'de ne istenir? |
|---|---|
| Yönetişim | İklim risk ve fırsatlarının gözetiminden sorumlu organ veya kişiler, yetkinlik, bilgilendirme sıklığı, stratejik kararlara etkisi, performans metriklerinin ücretlendirmeyle ilişkisi; yönetimin rolü |
| Strateji | Risk ve fırsatların türü (fiziksel veya geçiş) ve zaman dilimi; iş modeli ve değer zincirine etkiler; geçiş planı; cari ve öngörülen finansal etkiler; iklim dirençliliği |
| Risk yönetimi | İklim risk ve fırsatlarının belirlenmesi, değerlendirilmesi, önceliklendirilmesi ve izlenmesi süreçleri; genel risk yönetimine entegrasyon |
| Metrikler ve hedefler | Sektörler arası metrikler, sektör bazlı metrikler ve iklimle ilgili hedefler |
Strateji: öne çıkan gereklilikler
Etkiler ve yoğunlaşma. İşletme, iklimle ilgili risklerin iş modeline ve değer zincirine mevcut ve öngörülen etkilerini, risklerin yoğunlaştığı coğrafya, tesis ve varlıkları belirtir.
Geçiş planı. İşletme, iklimle ilgili risk ve fırsatlara yanıt planlarını, iş modelindeki değişiklikleri, azaltım ve uyum çabalarını ve bunların varsayımlarını açıklar.
Finansal etkiler. Hem cari dönemdeki hem de kısa, orta ve uzun vadede öngörülen finansal etkiler açıklanır. Etkiler ayrıştırılamıyorsa, ölçüm belirsizliği çok yüksekse veya kaynak yetersizse nicel bilgi verilmeyebilir; bu durumda nedeni ve nitel bilgi açıklanır.
İklim dirençliliği. Senaryo analizi, işletmenin ölçeğine ve risk maruziyetine orantılı bir yaklaşımla yapılır. Girdiler, varsayımlar, zaman dilimleri ve kapsam açıklanır. Dirençlilik değerlendirmesi her raporlama döneminde güncellenir.
Metrikler ve hedefler
TSRS 2, sektörlerden bağımsız bir metrik seti ister:
| Metrik | Açıklama |
|---|---|
| Sera gazı emisyonları | Kapsam 1, 2 ve 3 mutlak brüt emisyonlar; GHG Protokolü Kurumsal Muhasebe ve Raporlama Standardı'na (2004) göre |
| Geçiş riskleri | Geçiş risklerine açık varlık veya faaliyetlerin miktarı ve yüzdesi |
| Fiziksel riskler | Fiziksel risklere açık varlık veya faaliyetlerin miktarı ve yüzdesi |
| Fırsatlar | İklimle ilgili fırsatlarla uyumlu varlık veya faaliyetlerin miktarı ve yüzdesi |
| Sermaye tahsisi | İklim risk ve fırsatlarına yönelik sermaye harcaması, finansman veya yatırım |
| İç karbon fiyatı | Uygulanıp uygulanmadığı ve kullanılan fiyat |
| Ücretlendirme | İklimle bağlantılı ücretlendirme uygulamaları ve üst düzey yönetici ücretindeki yüzde |
Sektör bazlı metrikler, TSRS 2 Sektör Bazlı Uygulama Rehberi'ne göre iş modeline ve sektöre özgü olarak değerlendirilir.
Sera gazı emisyonları
Emisyonlar üç kapsamda sınıflandırılır: Kapsam 1 (işletmenin doğrudan emisyonları), Kapsam 2 (satın alınan enerjiden kaynaklanan dolaylı emisyonlar) ve Kapsam 3 (değer zincirindeki diğer dolaylı emisyonlar). Kapsam 2 için lokasyon bazlı yaklaşım ve sözleşmeye dayalı araçlar açıklanır; Kapsam 3 için kategoriler belirtilir. Varlık yönetimi, ticari bankacılık ve sigortacılık faaliyeti olan işletmeler için finanse edilen emisyonlara ilişkin ek bilgi istenir.
Kapsam 3 ölçümünde doğrudan ölçüm tercih edilir, ancak tahmin kabul edilir. Veri önceliği sırasıyla işletmeye özgü birincil veriler, ülke ve teknolojiyi yansıtan güncel veriler ve doğrulanmış verilerdir. Küresel ısınma potansiyelleri en güncel IPCC değerlendirmesinden ve 100 yıllık zaman dilimi esas alınarak hesaplanır.
Hedefler
Her hedef için metrik, amaç, kapsam, dönem, baz yıl, ara hedefler ve hedefin mutlak mı yoğunluk mu olduğu açıklanır. Hedefin uluslararası iklim anlaşmalarıyla ilişkisi, doğrulama ve ilerleme analizi de belirtilir. Sera gazı hedefleri için brüt ve net hedefler ayrı belirtilir; karbon kredisi kullanımı planlanıyorsa açıklanır.
Yürürlük ve geçiş kolaylıkları
TSRS 2, 1 Ocak 2024 ve sonrasında başlayan yıllık dönemlerde uygulanır ve TSRS 1 ile birlikte uygulanır. İlk yıl karşılaştırmalı bilgi zorunlu değildir. İlk yılda iki muafiyet kullanılabilir: önceki sera gazı ölçüm yönteminin sürdürülmesi ve Kapsam 3 kapsamında finanse edilen emisyonlara ilişkin ek bilgilerin sunulmaması. Ayrıca Kurul Kararı, ilk iki raporlama döneminde Kapsam 3 emisyonlarının açıklanmasını zorunlu tutmamıştır. KGK'nın ISSB ülke profili duyurusuna göre bu kolaylık 1 Ocak 2026 ve sonrasında başlayan yıllık dönemlerde sona ermektedir; yani 2024'te raporlamaya başlayan işletmeler için kolaylık 2024 ve 2025 dönemlerini kapsamıştır. 2026'da raporlamaya başlayan banka ve banka dışı mali kuruluşlar ise 19.10.2026 tarihli ve 46754 sayılı Kurul Kararı ile KGK'nın 2026-41 sayılı duyurusuna göre ilk iki yıllık raporlarında Kapsam 3 kolaylığından yararlanabilir.
KGK'nın 25.12.2025 tarihli kararı ile 22.10.2026 tarihli Resmî Gazete'de yayımlanan 2026 dönemi kararları, yayım zamanına ve geçiş kolaylıklarına ilişkin düzenlemeler getirmiştir; ayrıntılar TSRS Raporlama Dönemleri ve Yayın Takvimi makalesinde yer almaktadır.
2026 değişikliği: sera gazı açıklamaları
KGK Kurulu, 22.07.2026 tarihli ve 01/44275 sayılı kararıyla TSRS 2'de sera gazı emisyonlarının açıklanmasına ilişkin değişiklikleri kabul etmiştir. Karar, 28.07.2026 tarihli ve 33323 sayılı Resmî Gazete'de yayımlanmış; KGK 30.07.2026 tarihli ve 2026-31 sayılı duyurusuyla konuyu açıklamıştır. Değişiklikler, ISSB'nin UFRS S2'deki sera gazı açıklamalarına ilişkin değişiklikleriyle uyum sağlar. Duyuruya göre özetle:
- Yetkili bir makamın ya da işletmenin kote olduğu borsanın farklı bir sera gazı ölçüm yöntemi zorunlu kılabileceği netleştirilmiştir.
- Kapsam 3 Kategori 15 (finanse edilen emisyonlar) açıklama gereklilikleri revize edilmiş ve ek açıklama yükümlülükleri getirilmiştir.
- Ticari bankacılık ve sigortacılık işletmelerinin finanse edilen emisyonlarda kullandığı sektör sınıflandırma sistemine ilişkin kurallar revize edilmiştir.
- Değişikliklerin uygulandığı ilk yıllık raporlama dönemi için geçiş hükümleri bulunmaktadır.
Değişiklikler 1 Ocak 2027 ve sonrasında başlayan raporlama dönemleri için geçerlidir; erken uygulamaya izin verilmiştir ve erken uygulayan işletme bunu açıklamalıdır. KGK, değişikliklerin taslağını 23.06.2025 tarihli ve 2025-42 sayılı duyurusuyla kamuoyu görüşüne açmış, taslağın amacını emisyon açıklamalarını azaltmak değil, uygulamayı kolaylaştırmak olarak tanımlamıştır.
Yönetim kurulu için hazırlık listesi
- Hangi iklim risk ve fırsatlarının finansal etkisinin makul ölçüde beklendiğini yazılı olarak belirleyin.
- Kapsam 1 ve 2 emisyon verisi için sorumlu, kaynak ve hesaplama yöntemini netleştirin; Kapsam 3 için kademeli bir plan oluşturun.
- Senaryo analizinin ölçeğe orantılı bir yaklaşımla nasıl yapılacağını ve kimin sorumlu olduğunu belirleyin.
- Geçiş planı ile sermaye bütçesi arasındaki tutarlılığı kontrol edin.
- Finans sektöründeyseniz finanse edilen emisyonlar için veri kaynaklarını ve 2026 değişikliğinin etkisini değerlendirin.
Sık sorulan sorular
TSRS 2 tüm şirketler için zorunlu mudur?
Kapsam 3 emisyonlarını raporlamak zorunda mıyız?
Senaryo analizi zorunlu mudur?
2026'da TSRS 2'de ne değişti?
Mevzuat ve kaynaklar
- KGK, TSRS 2 İklimle İlgili Açıklamalar (Kurul Kararı 27.12.2023, sayı 01/21632; Resmî Gazete 29.12.2023, sayı 32414 mükerrer)
- KGK, Duyuru 2026-31: TSRS 2'de Yapılan Değişiklikler (30.07.2026; Kurul Kararı 22.07.2026, sayı 01/44275; Resmî Gazete 28.07.2026, sayı 33323)
- KGK, Duyuru 2025-42: UFRS S2 Sera Gazı Emisyonlarına İlişkin Önerilen Değişiklikler (23.06.2025)
- KGK, Duyuru 2025-36: ISSB Ülke Profilleri (13.06.2025)
- KGK, TSRS Uygulama Kapsamının Belirlenmesine İlişkin Kurul Kararı, 27.12.2023 tarihli ve 21634 sayılı (Resmî Gazete: 29.12.2023, sayı 32414 Mükerrer)
- KGK, 2025 dönemi geçiş muafiyetlerine ilişkin Kurul Kararı, 25.12.2025 tarihli ve 38488 sayılı (Resmî Gazete: 30.12.2025, sayı 33123)
- KGK, 2026 dönemi kolaylıklarına ilişkin Kurul Kararı, 19.10.2026 tarihli ve 46753 sayılı (Resmî Gazete: 22.10.2026, sayı 33408)
- KGK, banka ve banka dışı mali kuruluşlara ilişkin Kurul Kararı, 19.10.2026 tarihli ve 46754 sayılı (Resmî Gazete: 22.10.2026, sayı 33408)
- KGK, Duyuru 2026-41: 2026 Yılı Sürdürülebilirlik Raporlaması Muafiyetlerine İlişkin Kurul Kararları (27.10.2026)
Bu yazı genel bilgilendirme amaçlıdır; güncel KGK kararları ve şirketinizin özel durumu birlikte değerlendirilmelidir.