Türkiye'de sürdürülebilirlik raporlaması bugün yasal bir yükümlülüktür; ancak bu yükümlülük kısa sayılabilecek bir sürede, birbirini izleyen birkaç adımla oluşmuştur. Bu yazı, gelişimi aşamalarıyla ve kaynaklı tarihleriyle özetler. Amaç, yönetim kurullarına, bugünkü çerçevenin hangi mantıkla ve ne kadar hızlı kurulduğunu göstermektir.
Aşama 1: Gönüllü dönem
Zorunlu çerçeveden önce şirketler sürdürülebilirlik bilgisini gönüllü olarak ve farklı çerçevelere göre raporluyordu. KGK'nın 2022 duyurusu, bu durumu "farklı çerçeveler kullanıldığı için raporlamada birlik ve karşılaştırılabilirlik sağlanamamaktadır" biçiminde tarif eder.
Aşama 2: Uluslararası ivme (2021)
Kasım 2021'de COP26'da UFRS Vakfı bünyesinde ISSB'nin kurulduğunun duyurulması, dünya genelinde ortak bir standart zeminin oluştuğu anlamına geliyordu. KGK'nın 2022 duyurusu, Türkiye'nin bu gelişmeye uyum sağlamak üzere yasal ve kurumsal bir yapı kurma ihtiyacını bu çerçevede açıklar.
Aşama 3: Yasal dayanak (2022)
2022, dönüm noktasıdır. Türk Ticaret Kanunu'nun 88. maddesine 7408 sayılı Kanunla eklenen fıkra, 4 Haziran 2022 tarihli ve 31856 sayılı Resmî Gazete'de yayımlanmış ve KGK'yı, belirlediği işletme ve kuruluşlar için raporlamada birlik ve uluslararası geçerlilik sağlamak amacıyla TSRS'yi belirleme ve yayımlama konusunda yetkili kılmıştır. Aynı yetki, KGK'nın kuruluş ve görevlerini düzenleyen 660 sayılı KHK'de de yer almaktadır. KGK'nın faaliyet raporu, bu yetkilerin 2022'de çıkarılan 7408 ve 7420 sayılı Kanunlarla verildiğini belirtir; 7420 sayılı Kanun 9 Kasım 2022 tarihli ve 32008 sayılı Resmî Gazete'de yayımlanmıştır.
KGK'nın duyurusu, bu yetkinin yanında planlanan çalışmaları da sıralar: uluslararası standartlarla uyumlu TSRS çerçevesinin yayımlanması, güvence denetim standartlarının hazırlanması, güvence denetçilerinin yetkilendirilmesi ve gözetimi, dijital raporlama altyapısının kurulması.
Aşama 4: Standartların yayımı (Aralık 2023)
KGK Kurulu, 27 Aralık 2023 tarihli kararıyla TSRS 1 ve TSRS 2'yi belirlemiş; bu karar 29 Aralık 2023 tarihli Resmî Gazete'de yayımlanmıştır. Aynı tarihte kapsam kararı alınmış ve zorunlu uygulama, 1 Ocak 2024 ve sonrasında başlayan hesap dönemlerine bağlanmıştır.
Aşama 5: Altyapının kurulması (2024–2025)
Standartların yayımından sonra çerçevenin diğer parçaları devreye girmiştir:
| Tarih | Gelişme |
|---|---|
| 22.05.2024 (Kurul Kararı 24314; RG 04.06.2024, sayı 32566) | Kurumsal sürdürülebilirlik raporlaması eğitimlerine ilişkin usul ve esaslar belirlendi |
| 17.01.2025 (RG 32785) | Sürdürülebilirlik Denetimi Yönetmeliği yayımlandı |
| 25 Ocak ve 5 Nisan 2025 | Sürdürülebilirlik denetçiliği sınavları yapıldı |
| 05.05.2025 (Kurul Kararı 32059; RG 08.05.2025, sayı 32894) | TSRS 1'e 61T paragrafı eklendi |
| 16.07.2025 (RG 32957) | Kapsam Usul ve Esasları yayımlandı |
| 31.10.2025 | 2024 dönemi raporları için son yayım tarihi |
| 14.12.2025 | İlk kurumsal sürdürülebilirlik raporlama uzmanlığı sınavı yapıldı |
KGK'nın 2025 faaliyet raporuna göre aynı yıl 458 işletme sürdürülebilirlik raporlarını KGK'ya bildirmiştir; 389 denetçi sürdürülebilirlik alanında yetkilendirilmiştir.
Aşama 6: Ayarlama dönemi (2025–2026)
Uygulamanın ilk iki yılında kapsam, süre ve kolaylıklar birçok kez ayarlanmıştır. Başlıca adımlar şunlardır: 18.12.2024'te borsa kategorisinin daraltılması, 14.08.2025'te portföy yönetim şirketlerinin kapsamdan çıkarılması, 25.12.2025'te 2024'te ilk kez raporlayanlara 2025 için kolaylık tanınması, 16.01.2026'da ölçek eşiklerinin güncellenmesi ve 22.10.2026'da yayımlanan kararlarla 2026 kolaylıklarının belirlenmesi.
Bu ayarlamaların ayrıntısı "Türkiye'de TSRS Ne Zaman Yürürlüğe Girdi?" ve "TSRS Mevzuatındaki Değişiklikler Nasıl Takip Edilir?" makalelerinde yer almaktadır.
Neden bu sırayla ilerlendi?
Sıralamanın mantığı KGK'nın 2022 duyurusundaki planlamada görülür: önce yasal yetki, ardından uluslararası standartlarla uyumlu çerçeve, sonra güvence denetimi standartları ve denetçi yetkilendirmesi, en sonunda dijital altyapı. Bu sıra, raporun yalnızca yayımlanmasını değil, güvenilirliğini de hedefleyen bir bütünün parçalar hâlinde kurulduğunu gösterir. Uygulamanın ilk yıllarında kapsamın ve kolaylıkların sık ayarlanması da, bu bütünün işletmelerin hazırlık düzeyine göre dengelenmesinin sonucudur.
Yönetim kurulları için tarihsel okuma
Bu tarihçe, TSRS'nin bir "ani yükümlülük" olmadığını, ancak hazırlık için tanınan sürenin kısa olduğunu gösterir. Yasal dayanak 2022'de atılmış, standartlar 2023 sonunda yayımlanmış, ilk raporlar 2025'te beklenmiştir. Kapsama bugün girmemiş ancak büyüme, halka arz veya grup yapısı değişikliği nedeniyle yarın girebilecek şirketler için ders açıktır: hazırlık, kapsam kesinleştikten sonra değil, kapsam ihtimali doğduğunda başlamalıdır.
Tarihçeden çıkarılacak dersler
- Hız: Kanun değişikliğinden zorunlu uygulamanın başlangıcına yaklaşık bir buçuk yıl, ilk raporların yayımına ise yaklaşık üç buçuk yıl geçmiştir. Hazırlık süresi kısadır.
- Hareketli çerçeve: Kapsam ve kolaylıklar sık değişmektedir; bu nedenle izleme süreci kalıcı olmalıdır.
- Altyapı birlikte kuruluyor: Standart, kapsam, denetçi yetkilendirmesi ve eğitim birlikte ilerlemektedir; rapor hazırlayan şirketin güvence verecek denetçi bulma süresi de bu sürecin parçasıdır.
Sık sorulan sorular
Türkiye'de sürdürülebilirlik raporlaması ne zaman zorunlu oldu?
TSRS'nin yasal dayanağı nedir?
TSRS'den önce sürdürülebilirlik raporlaması nasıl yapılıyordu?
İlk TSRS raporları ne zaman yayımlandı?
Mevzuat ve kaynaklar
- KGK, Türkiye Sürdürülebilirlik Raporlama Standartlarının Belirlenmesi ve Yayımlanması (Haziran 2022; Resmî Gazete: 04.06.2022, sayı 31856)
- 6102 sayılı Türk Ticaret Kanunu, m. 88 (7408 sayılı Kanunla eklenen fıkra; Resmî Gazete: 04.06.2022, sayı 31856)
- 7420 sayılı Kanun (Resmî Gazete: 09.11.2022, sayı 32008)
- KGK, TSRS 1 ve TSRS 2'nin Belirlenmesine İlişkin Kurul Kararı, 27.12.2023 tarihli ve 21632 sayılı (Resmî Gazete: 29.12.2023, sayı 32414 Mükerrer)
- KGK, TSRS Uygulama Kapsamının Belirlenmesine İlişkin Kurul Kararı, 27.12.2023 tarihli ve 21634 sayılı (Resmî Gazete: 29.12.2023, sayı 32414 Mükerrer)
- KGK, 16.12.2024 tarihli ve 28294 sayılı Kurul Kararı (Resmî Gazete: 18.12.2024, sayı 32756)
- KGK, 22.05.2024 tarihli ve 24314 sayılı Kurul Kararı (Resmî Gazete: 04.06.2024, sayı 32566)
- Sürdürülebilirlik Denetimi Yönetmeliği (Resmî Gazete: 17.01.2025, sayı 32785)
- KGK, TSRS 1'e 61T paragrafının eklenmesine ilişkin Kurul Kararı, 05.05.2025 tarihli ve 32059 sayılı (Resmî Gazete: 08.05.2025, sayı 32894)
- KGK, TSRS Uygulama Kapsamına İlişkin Kurul Kararlarına Dair Usul ve Esaslar, 25.06.2025 tarihli ve 33130 sayılı Kurul Kararı (Resmî Gazete: 16.07.2025, sayı 32957)
- KGK, Duyuru 2025-49: Yayım Sürelerinin Uzatılması (05.08.2025; Kurul Kararı 31.07.2025, sayı 34548)
- KGK, Portföy yönetim şirketlerine ilişkin Kurul Kararı, 14.08.2025 tarihli ve 34844 sayılı
- KGK, 2025 dönemi geçiş muafiyetlerine ilişkin Kurul Kararı, 25.12.2025 tarihli ve 38488 sayılı (Resmî Gazete: 30.12.2025, sayı 33123)
- KGK, Eşik Değerlere İlişkin Kurul Kararı, 13.01.2026 tarihli ve 39092 sayılı (Resmî Gazete: 16.01.2026, sayı 33139)
- KGK, 2026 dönemi kolaylıklarına ilişkin Kurul Kararı, 19.10.2026 tarihli ve 46753 sayılı (Resmî Gazete: 22.10.2026, sayı 33408)
- KGK, banka ve banka dışı mali kuruluşlara ilişkin Kurul Kararı, 19.10.2026 tarihli ve 46754 sayılı (Resmî Gazete: 22.10.2026, sayı 33408)
- KGK, 2025 Faaliyet Raporu
Bu yazı genel bilgilendirme amaçlıdır; güncel KGK kararları ve şirketinizin özel durumu birlikte değerlendirilmelidir.