TSRS 1, diğer tüm sürdürülebilirlik standartlarının dayandığı çatıdır. Bu yazı, standardın kapsamını ve rapor hazırlarken uygulanan temel ilkeleri ele alır. Standardın dört içerik başlığı ayrı makalelerde işlenmektedir; genel tanıtım için TSRS 1 Nedir? Genel Gereklilikler makalesine bakabilirsiniz.
Amaç
Standardın amacı, işletmenin yatırımcılar, kredi verenler ve diğer alacaklılar gibi asli kullanıcılar için faydalı olacak sürdürülebilirlik ile ilgili risk ve fırsatlara dair bilgileri açıklamasını sağlamaktır. Standart, işletmenin nakit akışı yaratma gücünün; işletme ile paydaşları, toplum, ekonomi ve doğal çevre arasındaki etkileşimlere bağlı olduğu fikrinden hareket eder.
Kapsam
TSRS 1, işletmenin gelecekteki finansal yeterliliğini etkilemesi makul ölçüde beklenen sürdürülebilirlik ile ilgili risk ve fırsatlara uygulanır. Bu etki; kısa, orta veya uzun vadede nakit akışlarını, finansmana erişimi ya da sermaye maliyetini kapsayabilir. Finansal etkisi makul ölçüde beklenmeyen konular standardın kapsamı dışındadır. Standart, belirli bir konuya özgü TSRS (örneğin iklim için TSRS 2) bulunduğunda onunla birlikte okunur.
Temel ilkeler
Bilginin nitelikleri
Faydalı sürdürülebilirlik bilgisinin temel nitelikleri ihtiyaca uygunluk ve gerçeğe uygun sunumdur. Destekleyici nitelikler karşılaştırılabilirlik, doğrulanabilirlik, zamanında sunum ve anlaşılabilirliktir. Gerçeğe uygun sunum; tam, tarafsız ve doğru bilgi anlamına gelir.
Önemlilik
Yalnızca önemli bilgi açıklanır. Bilginin yokluğu, yanlış ifadesi veya gizlenmesi asli kullanıcıların kararlarını etkileyebiliyorsa bilgi önemlidir. Önemlilik işletmeye özgüdür ve standart sabit bir eşik belirlemez. Ayrıntılar için TSRS Raporlamasında Finansal Önemlilik Nedir? makalesine bakınız.
Raporlayan işletme
Sürdürülebilirlik açıklamaları, finansal tabloları hazırlayan işletme için yapılır. Konsolide tablolarda ana ortaklık ve bağlı ortaklıklar birlikte ele alınır. Para birimi, işletmenin sunum para birimidir.
Bağlantılı bilgi
Standart üç tür bağlantı ister: riskler arasındaki bağlantılar, yönetişim, strateji, risk yönetimi ve metrikler açıklamaları arasındaki bağlantılar ve sürdürülebilirlik açıklamaları ile finansal tablolar arasındaki bağlantılar. Veri ve varsayımların tutarlı olması beklenir.
Raporlama zamanı
Sürdürülebilirlik bilgisi, finansal tablolarla aynı raporlama dönemi için hazırlanır; genel esas 12 aylık dönemdir. Raporlama tarihinden sonra gelişen olaylar açıklanır.
İçerik: dört başlık
Standart, açıklamaların dört başlık altında yapılmasını ister: yönetişim, strateji, risk yönetimi, metrikler ve hedefler. Bu başlıklar sonraki makalelerde ayrı ayrı ele alınmaktadır.
Genel hükümler
| Konu | Özet |
|---|---|
| Rehberlik kaynakları | Özel bir TSRS yoksa muhakeme yapılır; SASB, CDSB, GRI, ESRS gibi kaynaklar dikkate alınabilir ve açıklanır |
| Açıklamaların yeri | Genel amaçlı finansal raporların parçası olarak sunulur; çapraz referans verilebilir |
| Karşılaştırmalı bilgi | Önceki dönem bilgisi verilir; ilk yıl için zorunlu değildir |
| Muhakemeler ve belirsizlik | Önemli muhakemeler ve ölçüm belirsizliği açıklanır; makul tahminler kabul edilir |
| Hatalar | Önemli geçmiş dönem hataları karşılaştırmalı tutarların yeniden düzenlenmesiyle düzeltilir |
KGK'nın 05.05.2025 tarihli ve 01/32059 sayılı kararıyla standarda eklenen 61T paragrafına göre sürdürülebilirlik bilgileri "TSRS Uyumlu Sürdürülebilirlik Raporu" başlığı altında sunulur.
Uygunluk beyanı
Tüm TSRS hükümlerine uyulmadıkça "TSRS'lere uygundur" ifadesi kullanılamaz. Yasal yasak veya ticari hassasiyet nedeniyle bilgi açıklanmayabilir ve bu durum uygunluk beyanını engellemez; ancak durumun açıklanması gerekir.
Kimler için? Kapsam eşikleri
Standardın hangi şirketlere zorunlu olduğu Kurul Kararlarıyla belirlenir. Güncel eşikler:
| Ölçüt | Eşik |
|---|---|
| Aktif toplamı | 1 milyar TL |
| Yıllık net satış hasılatı | 2 milyar TL |
| Çalışan sayısı | 500 |
Dayanak: KGK'nın 13.01.2026 tarihli kararı (RG 16.01.2026, sayı 33139); 1 Ocak 2025 ve sonrasında başlayan hesap dönemleri.
Uygulamada üç örnek
Örnek 1: Kapsam kararı. Bir sanayi şirketi, su kıtlığının tesislerinden birinin üretimini kesintiye uğratma ihtimalini değerlendirir. Etkinin nakit akışlarını makul ölçüde etkilemesi bekleniyorsa konu kapsamdadır; beklenmiyorsa kapsam dışı kalır ve gerekçesi önemlilik dosyasında yazılır.
Örnek 2: Raporlayan işletme. Konsolide tablo hazırlayan bir holding, sürdürülebilirlik raporunu da aynı konsolidasyon kapsamında hazırlar. Yıl içinde edinilen bir bağlı ortaklığın verisinin hangi tarihten itibaren dahil edildiği açıklanır.
Örnek 3: Uygunluk beyanı. Bir şirket hükümlerin tamamını karşılayamıyorsa "TSRS'lere uygundur" ifadesini kullanamaz; hangi hükümlere uyulduğunu ve hangi geçiş kolaylıklarından yararlanıldığını açıkça yazmalıdır.
Örnekler yalnızca ilkeleri göstermek içindir; gerçek kararlar şirketin koşullarına ve resmî metne göre verilmelidir.
Yönetici için özet
TSRS 1'in kapsamını doğru anlamak, gereksiz veri toplamayı önler: kapsam finansal etkisi makul ölçüde beklenen konulardır ve önemlilik işletmeye özgüdür. İlkelerin pratik karşılığı şudur: finansal tablolarla aynı dönem ve kapsam, tutarlı varsayımlar, gerekçeli önemlilik kararı ve belgelenmiş yargılar.
Sık sorulan sorular
TSRS 1'in kapsamı yalnızca iklim mi?
Sosyal konular da kapsamda mı?
Finansal tablolar TSRS 1'e göre mi hazırlanır?
Rehberlik kaynakları zorunlu mu?
Mevzuat ve kaynaklar
- KGK, TSRS 1 Sürdürülebilirlikle İlgili Finansal Bilgilerin Açıklanmasına İlişkin Genel Hükümler (Kurul Kararı 27.12.2023, sayı 01/21632; Resmî Gazete 29.12.2023, sayı 32414 mükerrer)
- KGK, 2025 Faaliyet Raporu (Kurul Kararı 05.05.2025, sayı 01/32059: TSRS 1, paragraf 61T)
- KGK, Türkiye Sürdürülebilirlik Raporlama Standartlarının Belirlenmesi ve Yayımlanması (Haziran 2022; Resmî Gazete 04.06.2022, sayı 31856)
Bu yazı genel bilgilendirme amaçlıdır; güncel KGK kararları ve şirketinizin özel durumu birlikte değerlendirilmelidir.