Yönetişim, TSRS 1'in dört içerik başlığının ilkidir. Kullanıcıya şunu söyler: bu konular şirkette kim tarafından, nasıl izleniyor ve yönetiliyor? Bu yazı, yönetişim açıklamalarında neler istendiğini ve raporda nasıl anlatılabileceğini özetler. Paragraf düzeyindeki ifadeler için resmî metne başvurulmalıdır.
Amaç
Yönetişim açıklamalarının amacı, kullanıcıların sürdürülebilirlik ile ilgili risk ve fırsatların izlenmesi, yönetilmesi ve gözetilmesi için kullanılan yönetişim süreçlerini, kontrolleri ve prosedürleri anlamasını sağlamaktır.
Gözetim organı
İşletme, sürdürülebilirlik ile ilgili risk ve fırsatların gözetiminden sorumlu organı veya kişi(ler)i belirler. Bu bir yönetim kurulu, komite veya benzeri bir yapı olabilir. Açıklanması beklenen konular:
| Konu | Raporda anlatılacak |
|---|---|
| Sorumluluğun tanımı | Sorumluluğun görev tanımlarına, kurul yönergelerine veya politikalara nasıl yansıdığı |
| Yetkinlik | Organın veya kişilerin gerekli becerilere sahip olduğunun nasıl sağlandığı |
| Bilgilendirme | Organın hangi sıklıkla ve hangi konularda bilgilendirildiği |
| Karar süreçleri | Strateji, büyük işlemler ve risk yönetimi gözetilirken ödünleşimlerin nasıl dikkate alındığı |
| Hedefler | Hedeflerin belirlenmesinde ve ilerlemenin izlenmesinde organın rolü |
| Ücretlendirme | Sürdürülebilirlikle ilgili performans ölçütlerinin ücretlendirmeye bağlanıp bağlanmadığı |
Yönetimin rolü
İşletme ayrıca yönetimin bu risk ve fırsatların izlenmesinde kullanılan yönetişim süreçlerindeki rolünü açıklar. Konular arasında şunlar bulunur: rolün belirli bir yönetici veya komiteye devredilip devredilmediği ve bu kişinin gözetim organına nasıl rapor verdiği; yönetimin gözetim için kontrol ve prosedürleri kullanıp kullanmadığı ve bunların diğer iç fonksiyonlarla nasıl bütünleştirildiği.
Raporda nasıl yazılır?
Yönetişim bölümü, kurumsal yönetim raporundan kopyalanan genel cümlelerle doldurulmamalıdır. Kullanıcıya doğrudan yararlı olan, somut yapı ve uygulamadır. Örnek karşılaştırma:
| Zayıf anlatım | Güçlü anlatım |
|---|---|
| "Sürdürülebilirlik yönetim kurulumuzun gündemindedir." | "Denetimden sorumlu komite, sürdürülebilirlik risk ve fırsatlarının gözetiminden sorumludur; komite yılda dört kez bilgilendirilir." |
| "Yönetimimiz gerekli yetkinliğe sahiptir." | "Komite üyelerine yıllık eğitim verilir ve gerektiğinde dış uzman görüşü alınır." |
Örnekler yalnızca anlatım farkını göstermek içindir; gerçek ifadeler şirketin uygulamasına göre yazılmalıdır.
Hangi belgeler hazır olmalı?
Yönetişim anlatısını destekleyen belgeler: gözetim görevini tanımlayan kurul veya komite kararı, güncellenmiş görev tanımları ve yönergeler, toplantı gündemleri ve tutanakları, eğitim kayıtları ve ücretlendirme politikası. Bu belgeler hem raporun doğruluğunu destekler hem de güvence sürecinde istenen kanıtları karşılar. Belge seti için TSRS Raporlaması İçin Hangi Belgeler Gereklidir? makalesine bakınız.
Bağlantılı bilgi
Yönetişim açıklamaları, diğer başlıklarla tutarlı olmalıdır. Örneğin yönetişimde anlatılan karar süreci, stratejide anlatılan geçiş planı ile uyumlu olmalıdır. Hedeflerin ücretlendirme ile bağlantısı yönetişim başlığında anlatılıyorsa, aynı hedefler metrikler ve hedefler başlığında da yer almalıdır.
Raporda yönetişim bölümü için örnek iskelet
- Gözetim yapısı: hangi organ, hangi dayanakla (yönerge, karar) sorumlu
- Yetkinlik: organın bilgi ve becerisinin nasıl sağlandığı
- Bilgilendirme: hangi konularda, hangi sıklıkla ve hangi belgelerle
- Karar süreçleri: strateji, büyük işlemler ve risk yönetimi kararlarında sürdürülebilirliğin yeri
- Hedefler ve ücretlendirme: hedeflerin belirlenmesindeki rol, performans ölçütleriyle ilişki
- Yönetimin rolü: sorumlu yönetici veya komite, raporlama hattı, kontroller
Bu iskelet bir öneridir. Bölümün uzunluğu şirketin yapısının karmaşıklığına göre değişir; kısa ama somut bir anlatım, uzun ve genel bir anlatımdan daha değerlidir.
Yönetişim ile denetim ilişkisi
Yönetişim açıklamaları da güvence kapsamındadır. Denetçi, raporda anlatılan yapının kurul kararları, tutanaklar ve görev tanımlarıyla desteklenip desteklenmediğine bakar. Bu nedenle anlatıdaki her iddia için bir belge hazır tutulmalıdır.
Hazırlık için kontrol listesi
- Gözetim organı veya kişi yazılı olarak belirlendi mi?
- Görev tanımları, kurul yönergeleri veya politikalar güncellendi mi?
- Yetkinlik nasıl sağlanıyor: eğitim, uzman desteği veya yapı?
- Kurul bilgilendirmesi planlı ve belgeli mi?
- Yönetimin rolü ve raporlama hattı net mi?
- Ücretlendirme ile ilişki varsa belgelendi mi?
Yönetim kurulu sorumlulukları için TSRS Raporlamasında Yönetim Kurulunun Sorumlulukları makalesine bakınız.
Sık yapılan hatalar
- Genel kurumsal yönetim ifadelerini sürdürülebilirliğe uyarlamadan kullanmak
- Raporda anlatılan yapının gerçekte işlemiyor olması
- Yetkinlik açıklamasını "uzman var" cümlesinde bırakmak
- Ücretlendirme bağlantısını yanlış veya abartılı ifade etmek
Sık sorulan sorular
Ayrı bir sürdürülebilirlik komitesi şart mı?
Yönetişim açıklamalarında ücretlendirme zorunlu mu?
Kurul üyeleri hangi yetkinliğe sahip olmalı?
Yönetişim bölümü kurumsal yönetim ilkeleri raporuyla aynı olabilir mi?
Mevzuat ve kaynaklar
- KGK, TSRS 1 Sürdürülebilirlikle İlgili Finansal Bilgilerin Açıklanmasına İlişkin Genel Hükümler (Kurul Kararı 27.12.2023, sayı 01/21632; Resmî Gazete 29.12.2023, sayı 32414 mükerrer)
- KGK, TSRS 2 İklimle İlgili Açıklamalar (Kurul Kararı 27.12.2023, sayı 01/21632; Resmî Gazete 29.12.2023, sayı 32414 mükerrer)
Bu yazı genel bilgilendirme amaçlıdır; güncel KGK kararları ve şirketinizin özel durumu birlikte değerlendirilmelidir.