TSRS Uyumlu Sürdürülebilirlik Raporu'nun içindekiler sayfası nasıl görünmeli? Standart sabit bir şablon vermez, ancak içeriği dört başlık altında ister. Bu yazı, standardın gerektirdiği başlıkları ve bunların etrafında kurulabilecek rapor yapısını önerir. Önerilen düzen ARSEN Denetim'in pratik yaklaşımıdır; bağlayıcı bir format değildir.
Standart ne belirliyor?
TSRS 1, temel içeriği dört başlık altında ister:
- Yönetişim: Sürdürülebilirlik risk ve fırsatlarının izlendiği ve gözetildiği süreçler
- Strateji: Risk ve fırsatlar, iş modeli ve değer zincirine etkiler, strateji, finansal etkiler, dirençlilik
- Risk yönetimi: Belirleme, değerlendirme, önceliklendirme ve izleme süreçleri ve entegrasyon
- Metrikler ve hedefler: Zorunlu ve işletmeye özgü metrikler, hedefler, ilerleme
TSRS 2 aynı dört başlığı iklime uygular. Bu nedenle iklim ve diğer sürdürülebilirlik konuları ya her başlık altında birlikte ya da iklim için ayrı alt bölümlerle sunulabilir; seçilen yapı tutarlı olmalıdır.
Önerilen rapor yapısı
| Bölüm | İçerik |
|---|---|
| 1. Rapor hakkında | Raporlayan işletme, dönem, kapsam, hazırlama esası, TSRS'ye uygunluk beyanı, kullanılan kolaylıklar |
| 2. Yönetişim | Gözetim organı, yetkinlik, bilgilendirme, yönetimin rolü, ücretlendirme ilişkisi |
| 3. Strateji | Risk ve fırsatlar, vadeler, iş modeline etkiler, geçiş planı, finansal etkiler, dirençlilik ve senaryo analizi |
| 4. Risk yönetimi | Süreçler, girdiler, entegrasyon, değişiklikler |
| 5. Metrikler ve hedefler | Sera gazı, maruziyet, sermaye tahsisi, iç karbon fiyatı, ücretlendirme, sektör bazlı metrikler, hedefler ve ilerleme |
| 6. Genel açıklamalar | Muhakemeler, ölçüm belirsizliği, rehberlik kaynakları, hata düzeltmeleri, raporlama sonrası olaylar |
| 7. Ekler | Hesaplama yöntemleri, kapsam tabloları, sözlük, çapraz referans tablosu |
Raporda uygulama kolaylığı için başa kısa bir yönetici özeti ve sona bir çapraz referans tablosu (TSRS paragraflarının raporda nerede karşılandığını gösteren tablo) eklenebilir. Çapraz referans tablosu, hem okuyucunun hem denetçinin işini kolaylaştırır.
Başlık kuralı
KGK'nın 05.05.2025 tarihli ve 01/32059 sayılı kararıyla TSRS 1'e eklenen 61T paragrafına göre sürdürülebilirlik bilgileri "TSRS Uyumlu Sürdürülebilirlik Raporu" başlığı altında sunulur. Yani raporun veya raporun ilgili bölümünün adı bu başlığı taşımalıdır.
Çapraz referans ve yerleşim
TSRS 1, açıklamaların genel amaçlı finansal raporların parçası olmasını ister ve belirli koşullarda çapraz referansı kabul eder. Çapraz referans verilen bilgi, finansal raporla aynı koşullarda ve aynı zamanda erişilebilir olmalı ve referans açıkça belirtilmelidir. Bu nedenle bilgiyi başka bir belgeye yönlendirirken izlenebilirlik korunmalıdır.
Bölüm sahipleri
| Bölüm | Tipik sahip | Destek |
|---|---|---|
| Rapor hakkında | Mali işler | Hukuk |
| Yönetişim | Kurul sekreteryası / hukuk | Mali işler |
| Strateji | Strateji / mali işler | Operasyon, risk |
| Risk yönetimi | Risk yönetimi | İç denetim |
| Metrikler ve hedefler | Sürdürülebilirlik / çevre / mali işler | Veri sahipleri |
| Genel açıklamalar | Mali işler | Hukuk |
Yapıyı kurarken ilkeler
- Okuyucu odaklı olun. Yatırımcı ve kredi veren aradığı bilgiyi hızlı bulabilmeli.
- Bağlantıları görünür kılın. Strateji ile metrikler, yönetişim ile hedefler arasındaki ilişkiler çapraz referanslarla gösterilsin.
- Önemli olmayan bilgiyi çıkarın. TSRS 1, önemli bilginin gizlenmesine yol açabilecek dağınık sunumu ve gereksiz ayrıntıyı uyarır.
- Tutarlı terim kullanın. Aynı kavram için aynı ifade.
- Tabloları açıklayın. Her tablonun tanımı, birimi, kapsamı ve dönemi belli olsun.
Çapraz referans tablosu örneği (kurgusal)
| Gereklilik | Raporda yeri |
|---|---|
| Gözetim organının tanımı | Bölüm 2.1 |
| İklim risk ve fırsatları, vadeler | Bölüm 3.1 |
| Senaryo analizi | Bölüm 3.4 |
| Kapsam 1, 2, 3 emisyonları | Bölüm 5.1 |
| Muhakemeler ve belirsizlikler | Bölüm 6.1 |
Tablo yalnızca yapıyı gösterir; bölüm numaraları şirketin raporuna göre belirlenir.
Sık yapılan hatalar
- Standardın istediği başlıkları pazarlama içeriğiyle karıştırmak
- Çapraz referansı izlenemez bırakmak
- Muhakeme ve belirsizlik açıklamalarını raporun dışında bırakmak
- Bölümlerin farklı kişilerce, farklı dil ve ayrıntıyla yazılması
- Ekleri ana metne kanıt olmadan taşımak
Sık sorulan sorular
Dört başlık dışında bölüm eklemek serbest mi?
İklim için ayrı bölüm mü, yoksa dört başlık altında entegre mi sunulmalı?
Yönetici özeti zorunlu mu?
Şablon hazır alınabilir mi?
Mevzuat ve kaynaklar
- KGK, TSRS 1 Sürdürülebilirlikle İlgili Finansal Bilgilerin Açıklanmasına İlişkin Genel Hükümler (Kurul Kararı 27.12.2023, sayı 01/21632; Resmî Gazete 29.12.2023, sayı 32414 mükerrer)
- KGK, TSRS 2 İklimle İlgili Açıklamalar (Kurul Kararı 27.12.2023, sayı 01/21632; Resmî Gazete 29.12.2023, sayı 32414 mükerrer)
- KGK, 2025 Faaliyet Raporu (Kurul Kararı 05.05.2025, sayı 01/32059: TSRS 1, paragraf 61T)
Bu yazı genel bilgilendirme amaçlıdır; güncel KGK kararları ve şirketinizin özel durumu birlikte değerlendirilmelidir.