Risk yönetimi bölümünün içeriği TSRS 1 Kapsamında Risk Yönetimi makalesinde ele alınmıştır. Bu yazı ise bölümün raporda nasıl anlatılacağına odaklanır: sıra, ifade ve kanıt. Örnekler kurgusaldır ve hiçbir şirketi göstermez.
Bölümün işlevi
Strateji bölümü "hangi riskler ve fırsatlar var, ne yapıyoruz?" sorusuna, risk yönetimi bölümü ise "bu riskleri nasıl buluyor ve yönetiyoruz?" sorusuna cevap verir. Yani ilki sonuçları, ikincisi süreci anlatır. Bu fark korunmazsa iki bölüm birbirini tekrarlar.
Yazmadan önce: süreci haritalayın
Bölümü yazmadan önce şirketin gerçek süreci tek sayfalık bir akışa dökülmelidir:
- Risk ve fırsatlar hangi kaynaklardan toplanıyor (atölye, birim bildirimleri, dış kaynaklar)?
- Değerlendirme hangi ölçeklerle yapılıyor (olasılık, etki, vade)?
- Önceliklendirme kim tarafından, hangi ölçütle yapılıyor?
- İzleme hangi sıklıkta ve hangi göstergelerle yapılıyor?
- Sonuçlar kime ve nasıl raporlanıyor?
- Bu süreç genel risk yönetimiyle nerede birleşiyor?
Akış çıkarılamıyorsa, bölümde olmayan bir süreci anlatmak yerine mevcut durum ve planlanan iyileştirme yazılmalıdır.
Önerilen bölüm yapısı
| Alt başlık | Anlatılacak |
|---|---|
| Belirleme ve değerlendirme | Girdiler, kullanılan ölçekler, senaryo analizi kullanımı |
| Önceliklendirme | Sürdürülebilirlik risklerinin diğer risklere göre önceliği |
| İzleme | Sahipler, sıklık, göstergeler |
| Fırsatlar | Belirleme ve önceliklendirme süreci |
| Değişiklikler | Önceki döneme göre süreçte yapılan değişiklikler |
| Entegrasyon | Genel risk yönetimine bağlantı ve bunun kanıtları |
Entegrasyonu kanıtlamak
"Genel risk yönetimimize entegredir" ifadesi tek başına yetmez. Güçlü bir anlatım somut izler verir:
- Risk kaydında sürdürülebilirlik risklerinin yer aldığı
- Risk komitesi veya kurul gündemlerinde bu konuların ele alındığı
- İç denetim planında sürecin değerlendirildiği
- Bütçe ve yatırım kararlarında risk değerlendirmesinin kullanıldığı
Her iz için bir belge hazırlanmalıdır. Belgeler için TSRS Raporlaması İçin Hangi Belgeler Gereklidir? makalesine bakınız.
Örnek anlatım (kurgusal)
"Sürdürülebilirlik ile ilgili riskler, kurumsal risk yönetimi çerçevemizin bir parçası olarak yıllık risk değerlendirmesi sırasında birim yöneticileriyle yapılan atölyelerde belirlenir. Riskler olasılık, etki ve vade boyutlarıyla değerlendirilir ve kurumsal risk kaydında diğer riskler ile birlikte önceliklendirilir. En yüksek öncelikli riskler Denetim Komitesine üç ayda bir raporlanır. İklimle ilgili riskler için senaryo analizi kullanılmaktadır."
Örnek yalnızca anlatım yapısını gösterir; gerçek metin şirketin uygulamasıyla örtüşmelidir.
Senaryo analizi hakkında yazmak
TSRS 1, risk belirleme ve değerlendirmede senaryo analizinin kullanılıp kullanılmadığının açıklanmasını ister. Kullanılıyorsa hangi riskler için ve ne ölçüde kullanıldığı kısaca yazılmalı, ayrıntı strateji bölümündeki dirençlilik açıklamasına bırakılmalıdır. Tekrardan kaçınmak için iki bölüm arasında çapraz referans verilir. İklim Senaryo Analizi Nasıl Yapılır? makalesine bakınız.
Fırsatları unutmamak
Risk yönetimi anlatılarında fırsatlar sık atlanır. Oysa TSRS 1 fırsatların belirlenmesi, değerlendirilmesi ve önceliklendirilmesine ilişkin süreçlerin de açıklanmasını ister. Fırsatlar için ayrı bir paragraf veya alt başlık kullanmak okuyucuya bu sürecin var olduğunu gösterir.
Önceki döneme göre değişiklikler
İşletme, risk yönetimi süreçlerinde önceki döneme göre yapılan değişiklikleri açıklar. İlk yıl için bu bölüm kısa olabilir; sonraki yıllarda süreçteki iyileştirmeler (yeni risk sınıfları, güncellenen ölçekler, eklenen kontroller) açıkça yazılmalıdır. Bu, sürecin gelişimini ve ciddiyetini gösterir.
Kurul ve yönetim için okuma notu
Risk yönetimi bölümü, kurul üyelerinin raporda en kolay sınayabileceği bölümlerden biridir; çünkü kendi gündemlerinde, tutanaklarında ve risk raporlarında karşılığını bulması beklenir. Onay öncesinde şu üç soru sorulabilir: Bu bölümde anlatılan süreç son bir yıl içinde gerçekten işledi mi? Raporlanan en önemli riskler kurula bu bölümde anlatılan kanallarla ulaştı mı? Önceki döneme göre belirtilen iyileştirmeler gerçekleşti mi? Üçüne de kanıtla cevap verilebiliyorsa bölüm savunulabilirdir.
Kısa kontrol listesi
- Süreç akışı tek sayfada çıkarıldı mı?
- Her iddianın dayanağı (kayıt, tutanak, plan) var mı?
- Fırsatlar anlatıldı mı?
- Strateji bölümüyle tekrar veya çelişki kontrol edildi mi?
- Önceki döneme göre değişiklikler yazıldı mı?
Tutarlılık kontrolleri
| Kontrol | Soru |
|---|---|
| Strateji bölümü | Stratejide anlatılan riskler risk kaydında yer alıyor mu? |
| Yönetişim bölümü | Risklerin raporlandığı organ yönetişim bölümüyle aynı mı? |
| Önemlilik | Önemlilik sonuçları ile risk önceliklendirmesi uyumlu mu? |
| Finansal tablolar | Risk değerlendirmeleri muhasebe tahminleriyle çelişiyor mu? |
Sık yapılan hatalar
- Genel risk yönetimi politikasının kopyalanması
- Sürdürülebilirlik risklerinin ayrı bir listede kalması ve kurumsal kayıtla ilişkilendirilmemesi
- Fırsatların anlatılmaması
- Vade boyutunun atlanması
- Strateji bölümüyle tekrar veya çelişki
Sık sorulan sorular
Risk yönetimi bölümü strateji bölümünden nasıl ayrılır?
Risk yönetimi sürecimiz yeni kuruluyorsa ne yazılır?
İç denetim sürece dahil edilmeli mi?
Sürdürülebilirlik riskleri ayrı bir risk kaydında tutulabilir mi?
Mevzuat ve kaynaklar
- KGK, TSRS 1 Sürdürülebilirlikle İlgili Finansal Bilgilerin Açıklanmasına İlişkin Genel Hükümler (Kurul Kararı 27.12.2023, sayı 01/21632; Resmî Gazete 29.12.2023, sayı 32414 mükerrer)
- KGK, TSRS 2 İklimle İlgili Açıklamalar (Kurul Kararı 27.12.2023, sayı 01/21632; Resmî Gazete 29.12.2023, sayı 32414 mükerrer)
Bu yazı genel bilgilendirme amaçlıdır; güncel KGK kararları ve şirketinizin özel durumu birlikte değerlendirilmelidir.