Sigortacılık, iklim değişikliğinden doğrudan etkilenen bir sektördür: hasar kalıpları değişir, poliçe fiyatlaması ve teminat kapsamı gözden geçirilir. Aynı zamanda sigorta şirketleri büyük yatırım portföylerini yönetir. Bu yazı, sektörde TSRS'yi genel bilgilerle özetler. Sigortacılığa özgü düzenleyici ve aktüeryal kurallar bu yazıda anlatılmamıştır; ilgili ifadeler genel gözlem niteliğindedir.
Kapsam sorusu
KGK, 46754 sayılı Kurul Kararında banka ve banka dışı mali kuruluşlara yönelik düzenleme yapmıştır (Resmî Gazete 22.10.2026, sayı 33408; Duyuru 2026-41). Basında ve ikincil özetlerde bu kararın sigorta şirketlerini ayrıca anıp anmadığı açık değildir; bu yazı bu konuyu doğrulayamamıştır. Sigorta şirketleri bu nedenle genel kapsam kurallarına göre durumlarını değerlendirmeli ve kapsam konusunda karar metnini ve KGK duyurularını izlemelidir. Genel eşikler için:
| Ölçüt | Eşik |
|---|---|
| Aktif toplamı | 1 milyar TL |
| Yıllık net satış hasılatı | 2 milyar TL |
| Çalışan sayısı | 500 |
Dayanak: KGK'nın 13.01.2026 tarihli kararı (RG 16.01.2026, sayı 33139); 1 Ocak 2025 ve sonrasında başlayan hesap dönemleri.
Bankalar ve finans kuruluşları için genel çerçeveyi Bankalar ve Finans Kuruluşları İçin TSRS makalesinde bulabilirsiniz.
Sigortacılığın iki tarafı
| Taraf | Konusu | İklim ilişkisi |
|---|---|---|
| Yükümlülük tarafı | Yazılan poliçeler, hasarlar, tazminatlar | Fiziksel risklerin hasar sıklığı ve şiddetine etkisi |
| Varlık tarafı | Yatırım portföyü | Geçiş riskleri ve varlık değer değişimi |
| Operasyon | Ofis, çalışan, tedarik | Kendi faaliyet emisyonları |
Risk ve fırsat örnekleri
| Alan | Olası risk | Olası fırsat |
|---|---|---|
| Fiziksel risk (yazılan portföy) | Sel, dolu, orman yangını gibi olaylarda hasar artışı | Risk bazlı fiyatlama, önleme hizmetleri |
| Fiyatlama ve teminat | Teminatın sürdürülebilirliği, poliçe yenileme zorluğu | Yeni ürünler (iklim uyum, yenilenebilir enerji sigortası) |
| Yatırım portföyü | Karbon yoğun varlıklarda değer kaybı | Sürdürülebilir yatırım stratejisi |
| Müşteri davranışı | Talep ve algı değişimi | Hasar önleme danışmanlığı |
| İtibar | Teminat reddi ve fiyat artışı algısı | Şeffaf iletişim |
| Düzenleme | Raporlama ve sermaye beklentilerinin artması | Erken uyum |
Yatırım portföyü ve sigortalanan emisyonlar
Sigorta şirketinin yatırım portföyü, bankalardaki kredi portföyüne benzer biçimde, finanse edilen emisyonlar kavramıyla ilişkilidir: yatırım yapılan şirketlerin emisyonlarından, yatırımın payına göre bir kısım atfedilir. Ayrıca sektörde, yazılan poliçelerin kapsadığı faaliyetlerden doğan emisyonların ("sigortalanan emisyonlar") raporlanması tartışılan ayrı bir konudur. Bu iki kavram için TSRS 2'de hangi açıklamaların ve hangi kolaylıkların bulunduğu standart metninden teyit edilmeli; bu yazıda kesin hüküm olarak sunulmamıştır.
Fiziksel risk analizi
Sigorta şirketi için fiziksel risk, portföyün coğrafi dağılımı üzerinden okunur: hangi bölgede kaç poliçe, hangi teminatla yazılmıştır ve o bölgede iklim kaynaklı olay sıklığı nasıl değişebilir? Bu analiz, senaryo analizi çalışmasının doğal bir uzantısıdır. İklim Senaryo Analizi Nasıl Yapılır? ve Fiziksel İklim Riskleri Nedir? makalelerine bakınız. Analizdeki varsayımlar (hasar frekansı, şiddet, tekrar sigorta) aktüerya ve risk birimlerinin kullandığı varsayımlarla tutarlı olmalıdır. TSRS Raporlamasında Finansal Verilerle Tutarlılık makalesine bakınız.
Veri envanteri örneği
| Gösterge | Kaynak | Veri sahibi | Dikkat |
|---|---|---|---|
| Poliçe portföyü (bölge, branş, teminat) | Poliçe sistemi | Aktüerya / teknik | Coğrafi kodlama kalitesi |
| Hasar verisi | Hasar sistemi | Hasar yönetimi | Olay tipi sınıflandırması |
| Yatırım portföyü (varlık, sektör) | Yatırım sistemi | Yatırım / risk | Varlık sınıfı bazlı veri |
| Yatırım yapılan şirket emisyonları | Dış veri, şirket beyanı | Yatırım / sürdürülebilirlik | Veri kalitesi derecelendirmesi |
| Kendi faaliyet enerjisi | Fatura, sayaç | İdari işler | Kiralık binalarda pay |
Kurgusal örnek: orta ölçekli bir sigorta şirketi
Aşağıdaki örnek tamamen kurgusaldır ve hiçbir gerçek şirketi temsil etmez. Orta ölçekli bir sigorta şirketi, önce kapsam durumunu hukuk birimiyle değerlendirir. Yazılan konut ve işyeri portföyünü il bazında sel ve dolu tehlike verileriyle eşleştirir; en yüksek maruziyetin hangi illerde toplandığını tespit eder. Aktüerya birimi senaryo varsayımlarını iç fiyatlama modelleriyle uyumlu hale getirir. Yatırım portföyünde sektör bazlı dağılıma bakar ve karbon yoğun sektörlerdeki payı raporlar. Sigortalanan emisyonlar için ilk dönemde yöntem çalışması başlatır ve bunu raporunda planlanan iyileştirme olarak açıklar.
Hazırlık adımları
- Kapsam durumunu değerlendirin ve karar metnini mevzuat birimiyle okuyun.
- Kendi faaliyet emisyonlarını hesaplayın.
- Poliçe portföyünü coğrafi ve branş bazında hazırlayın.
- Fiziksel risk ve senaryo çalışmasını aktüerya ile birlikte yürütün.
- Yatırım portföyü verisini varlık sınıfı bazında toplayın.
- Yönetişimde kurul, risk ve aktüerya sorumluluklarını netleştirin.
- Güvence ön görüşmesi yapın.
Sık yapılan hatalar
- Kapsam durumunu 46754 sayılı kararın yalnızca bankaları ilgilendirdiğini varsayarak ya da tersini varsayarak belirlemek
- Fiziksel riski yazılan portföy ve yatırım portföyü için ayrı ayrı değerlendirmemek
- Aktüeryal varsayımlarla rapor varsayımlarını tutarsız bırakmak
- Sigortalanan emisyonlar konusunu hiç ele almamak ya da dayanaksız rakam vermek
Sık sorulan sorular
Sigorta şirketleri TSRS kapsamında mı?
Sigortalanan emisyonlar raporlanmak zorunda mı?
Aktüeryal varsayımlar rapora nasıl yansır?
Sektöre özgü düzenleyici beklentiler var mı?
Mevzuat ve kaynaklar
- KGK Kurul Kararları 46753 ve 46754, 2026 Yılı Raporlama Dönemi Muafiyetleri (Resmî Gazete 22.10.2026, sayı 33408; KGK Duyuru 2026-41, 27.10.2026)
- KGK, TSRS 2 İklimle İlgili Açıklamalar (Kurul Kararı 27.12.2023, sayı 01/21632; Resmî Gazete 29.12.2023, sayı 32414 mükerrer)
- KGK, TSRS 1 Sürdürülebilirlikle İlgili Finansal Bilgilerin Açıklanmasına İlişkin Genel Hükümler (Kurul Kararı 27.12.2023, sayı 01/21632; Resmî Gazete 29.12.2023, sayı 32414 mükerrer)
Bu yazı genel bilgilendirme amaçlıdır; güncel KGK kararları ve şirketinizin özel durumu birlikte değerlendirilmelidir.