TSRS 2 Raporlamasında Sık Yapılan Hatalar

ARSEN Denetim · TSRS Rehberi · Son güncelleme: 8 Kasım 2026

TSRS 2 raporlaması ilk kez yapan şirketlerde hataların büyük bölümü benzer yerlerde ortaya çıkar. Bu yazı, sık görülen hata gruplarını ve önleme yollarını bir kontrol listesi mantığıyla özetler. Liste ARSEN Denetim'in pratik gözlemlerine dayanan bir öneridir; mevzuat böyle bir hata listesi içermez. İlgili konuların ayrıntıları bu bölümdeki diğer makalelerde yer almaktadır.

1. Kapsam ve sınır hataları

Hata	Neden önemli?	Önlem
Sürdürülebilirlik raporunun kapsamını finansal tablolardan farklı çizmek	TSRS 1 aynı raporlayan işletmeyi ve dönemi bekler	Konsolidasyon kapsamını finansal tablolarla eşleştirin
Kontrol yaklaşımını belirlememek	Kapsam 1 ve Kapsam 3 sınırı kayar, çift sayım doğar	Yaklaşımı yazılı politika yapın
Yıl içi edinim ve elden çıkarmaları atlamak	Dönem uyumsuzluğu	Dahil edilme tarihini kayda geçirin

2. Önemlilik hataları

Önemlilik değerlendirmesini yapmadan hazır konu listesini kopyalamak
İklim konusunu otomatik olarak önemli saymak ve gerekçelendirmemek
Değerlendirme sonucunu yönetim ve kurul onayına sunmamak

TSRS Raporlamasında Finansal Önemlilik Nedir? makalesine bakınız.

3. Emisyon hesabı hataları

Hata	Önlem
Eksik tesis, filo veya soğutucu gaz kaynağı	Varlık envanteri ile hesap karşılaştırması
Kaynağı ve yılı belirsiz emisyon faktörü	Faktör kaydı ve sürüm kontrolü
Kapsam 2'de sertifika kullanımının lokasyon bazlı rakamın yerine konması	TSRS 2'nin istediği yaklaşımın uygulanması; sözleşmeye dayalı araçların ayrıca açıklanması
Fatura dönemi ile rapor döneminin eşleşmemesi	Dönem sınırı kontrolü
Hesabın tek kişiye bağlı olması	İkinci kişi gözden geçirmesi ve yöntem dokümanı

Ayrıntılar için Sera Gazı Emisyonları Nasıl Hesaplanır? makalesine bakınız.

4. Kapsam 3 hataları

Önemli kategorilerin seçim gerekçesini yazmamak
Tahmin kullanılan alanlarda yöntem ve belirsizliği açıklamamak
Geçiş kolaylıklarının güncel durumunu izlememek (KGK'nın ISSB ülke profili duyurusuna göre ilk iki raporlama dönemi için tanınan Kapsam 3 kolaylığı 1 Ocak 2026 ve sonrasında başlayan dönemlerde sona ermektedir; güncel durum Kurul Kararlarından teyit edilmelidir)
Tedarikçi veri talebini son anda yapmak

5. Senaryo analizi ve dirençlilik hataları

Yalnızca tek bir senaryo kullanmak ve onu tahmin gibi sunmak
Girdileri, varsayımları, zaman dilimlerini ve kapsamı açıklamamak
Orantılılık ilkesini "analiz yapmama" gerekçesi saymak
Dirençlilik değerlendirmesini her dönem güncellememek
Sonuçları yatırım ve bütçe planına bağlamamak

İklim Senaryo Analizi Nasıl Yapılır? ve İklim Dayanıklılığı (Climate Resilience) Nedir? makalelerine bakınız.

6. Hedef hataları

Baz yılı ve kapsamı belirtmeden hedef açıklamak
Yoğunluk hedefini mutlak azaltım gibi sunmak
Karbon kredisi kullanımını brüt hedefin içinde saklamak
Hedefi geçiş planı ve sermaye bütçesiyle ilişkilendirmemek
İlerleme verisi sunmamak, hedef değişikliğini sessizce yapmak

TSRS 2 Kapsamında İklim Hedefleri Nasıl Belirlenir? makalesine bakınız.

7. Finansal tutarsızlık hataları

Raporda iklimin tesis ömrünü kısaltacağı anlatılırken finansal tablolarda faydalı ömrün değişmemesi
İç karbon fiyatının raporda yer alıp finansal modellerde kullanılmaması
Finansal etkiyi tamamen nitel bırakıp nedenini açıklamamak
Raporlama sonrası olayları iki raporda farklı ele almak

Sürdürülebilirlik Risklerinin Finansal Tablolara Etkisi makalesine bakınız.

8. Metrik ve açıklama hataları

Fiziksel veya geçiş riskine açık varlık yüzdesinde paydayı belirtmemek
Sermaye tahsisi tutarını bütçe ve finansal tablolarla mutabık hale getirmemek
Sektör bazlı metrik uygulanabilirliğini değerlendirmeden geçmek
Yöntem değişikliğini açıklamadan karşılaştırma vermek

9. Süreç ve belgeleme hataları

Veri sahibi ve kontrol adımı olmayan Excel tabloları
Önemli muhakemelerin yazılı olmaması
Hata düzeltme kaydının tutulmaması
Denetçiyle iletişimin geç başlaması
Kurul gözetimin yıl sonunda tek bir onay toplantısına indirgenmesi

10. Dil ve sunum hataları

Mutlak ifadeler ("tamamen dayanıklıyız") kullanmak
Belirsizliği gizlemek
Genel sürdürülebilirlik hikâyesiyle TSRS'nin istediği spesifik açıklamayı karıştırmak
"TSRS'ye uygundur" ifadesini tüm hükümlere uyulmadan kullanmak

Hata önleme: üç basit kural

Erken başlayın. Hataların çoğu son anda yapılan işlerden doğar. TSRS Raporlama Süreci İçin Örnek İş Takvimi makalesine bakınız.
Her sayının bir sahibi ve izi olsun. Veri envanteri ve kontrol matrisi bunun aracıdır.
Finansla ve denetçiyle konuşun. Finans fonksiyonu tutarlılığı, denetçi kanıt beklentisini netleştirir.

Kurul için kontrol soruları

Sınırlarımız ve kontrol yaklaşımımız yazılı mı?
Önemlilik sonucunu ve elenen konuların gerekçesini gördük mü?
Emisyon hesabı ikinci bir gözden geçirmeden geçti mi?
Senaryo analizi ve hedeflerimiz bütçemizle uyumlu mu?
Rapor ile finansal tablolar arasında çelişki taraması yapıldı mı?

Sık sorulan sorular

En sık görülen TSRS 2 hatası nedir?

Tek bir hata yoktur; ancak sınırların netleşmemesi, kaynağı ve yöntemi kayıtlı olmayan emisyon verisi ve finansal tablolarla tutarsızlık pratikte en sık sorun yaratan alanlardır.

Hataları ne zaman fark etmek en ucuzdur?

Veri toplama aşamasında. Güvence sürecinde fark edilen hata hem düzeltme hem takvim maliyeti yaratır.

Hata bulursak ne yapmalıyız?

Hatayı kaydedin, nedenini araştırın, kontrolü güçlendirin ve gerekirse karşılaştırmalı bilgileri düzeltin. TSRS 1 önemli geçmiş dönem hatalarının yeniden düzenlemeyle düzeltilmesini öngörür.

Dış danışman bu hataları önler mi?

Destek verebilir; ancak sorumluluk şirkette kalır. Yöntemin kurum içinde anlaşılması ve sahiplenilmesi gerekir.

Mevzuat ve kaynaklar

Bu yazı genel bilgilendirme amaçlıdır; güncel KGK kararları ve şirketinizin özel durumu birlikte değerlendirilmelidir.